پایان نامه بررسی مشکلات ترجمه در اشعار معلقات و صعالیک

word 123 KB 30158 71
1392 کارشناسی ارشد ادبیات فارسی
قیمت: ۹,۲۳۰ تومان
دانلود فایل
  • بخشی از محتوا
  • وضعیت فهرست و منابع
  • پایان نامه­ ی دوره کارشناسی ارشد در رشته زبان و ادبیات عربی

     

    چکیده

    ترجمه یکی از راه­های انتقال میراث بشری بین ملت­ها­ست چرا که افراد به واسطه­ی آن قادرند بر موانع زبان­شناسی و فرهنگی فائق آیند. شناخت ره­آوردهای فکری و هنری ملت­ها و فهم میراث ادبی که در قالب نظم و نثر به یادگار مانده تا حد زیادی در گرو ترجمه­ی متونشان است. از این­رو برای آشنایی با آثار ادبی ملت­های عرب­زبان و انتقال آن به ادبیات ایران باید دست به کار ترجمه­ی این متون زد. ترجمه متون عربی امری مهم و درخور توجه است زیرا این زبان، زبان متون اسلام و تمدن اسلامی است. در این بین شناخت ترجمه­ی شعر عرب از اهمیت والایی برخوردار است.

    اشعار معلقات و صعالیک از جمله اشعار جاهلی هستند که همواره توجه مترجمان را به جلب نموده است. اما به دلیل سختی و مشکلاتی که در ترجمه­ی این اشعار وجود داشته تعداد معدودی از مترجمان به ترجمه­ی این اشعار پراخته­اند. یکی از عواملی که سبب دشواری ترجمه این اشعار گردیده وجود حذفیات و فواصل است.

    حذف و فاصله بین ارکان جمله باعث می­شود مخاطب غیر­عرب برای دریافت ترجمه دچار مشکل شود از این­رو توجه به کلمه­ی محذوف یا فاصله میان ارکان جمله باعث تسهیل درک شعر می­گردد. این پژوهش برآن است تا بر اساس فرآیند نحوی به حذف و فاصله پرداخته و مشکلات و پیچیدگی­های موجود در اشعار معلقات و صعالیک را بررسی و عوامل این پیچیدگی­ها را مشخص نماید.

    مقدمه

              نیاز بشر به آگاهی از فرهنگ و ادبیات ملت­های دیگر، انسان­ها را بر آن داشت تا به ترجمه­ی کتب اقوام و ملت­های مختلف اهتمام ورزند. مترجمان شروع به ترجمه­ی کتاب در زمینه­های مختلف نمودند و تلاش کردند که از هر خرمنی خوشه­ای بچینند اما اگر به صفحات تاریخ مراجعه کنیم می­بینیم که مترجمان در سرتاسر دنیا، به ترجمه­ی متون ادبی خصوصا شعر توجه کمتری داشتند؛ زیرا آنان می­دانستند که شعر از احساس شاعر سرچشمه می­گیرد و مترجم قادر نخواهد بود همه­ی آن­چه از احساسات شاعر نشات می­گیرد را در قالب ترجمه­ی خویش بگنجاند.

               در میان اشعاری که ترجمه شده­اند، شعر عربی از اهمیت ویژه­ای برخوردار است، بخصوص اشعار جاهلی. زیرا معلومات زیادی از روزگاران گذشته اعراب، در بردارد تا جائی که آن را «دیوان العرب» نام نهاد­ه­اند. این اشعار یکی از ذخایر گران­سنگ معارف بشری است و با ترجمه نکردن آن، میراث ادبی را از گنجینه­های عظیم محروم می­کنیم (اقبالی، 1388: 15).

             ترجمه­ی شعر عربی با پیچیدگی­های زیادی همراه است و برخی از فرآیند­های نوشتاری دوران کهن، همچون حذف، تقدیم و تأخیر و فصل، موانع بسیاری را بر سر راه مترجم ایجاد می­کند. علاوه بر این مترجم برای ترجمه اشعار معلقات و صعالیک با دشواری­های زیادی روبروست؛ از جمله معادل یابی واژگان، تفاوت فضای جاهلی با زمان حال، سبک زندگی جاهلی، امثال، حکمتها، تشبیهات و غیره.

    این پژوهش بر آن است تا علاوه بر تعریف ترجمه، سابقه ترجمه، انواع ترجمه، دشواری­ها و پیچیدگی­های اشعار معلقات و صعالیک را از جنبه صرفی و نحوی مورد بررسی قرار دهد تا بخشی از دشواری­هایی را که سر راه مترجم غیر عرب وجود دارد از میان بردارد.

    جامعه آماری در این پژوهش،  دانشجویان کارشناسی ارشد، ترم اول دانشگاه مازندران شهر بابلسر می­باشند. حجم نمونه 15 نفر است که با استفاده از نمونه­گیری خوشه­ای با استفاده از نمونه­گیری تصادفی انتخاب شدند. 10 بیت از اشعار معلقات و صعالیک انتخاب شد و ابیات منتخب به همراه ترجمه واژه­های دشوار آماده گردید. این ابیات برای ترجمه در اختیار دانشجویان قرار داده شد و برای ترجمه هر بیت چند دقیقه به دانشجویان فرصت داده می­شد تا ترجمه خود را بنویسند. بعد از اتمام وقت دشواری که در ترجمه بود توسط محقق توضیح داده می­شد و مجدداً از دانشجویان خواسته می­شد تا ترجمه­های خود را یادداشت کنند. این کار تا آخرین بیت انجام شد. ترجمه­های اولیه و ثانویه دانشجویان مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت و درصد پاسخ­های صحیح و نادرست مشخص گردید که در پایان هر قسمت ذکر شده است.

    این پایان­نامه در چهار فصل تدوین شده است:

    فصل اول مربوط به کلیات پژوهش می باشد که در آن به بیان مسأله، پرسش­ها­، فرضیه پژوهش، پیشینه، حدود و اهداف پژوهش می­پردازد.

    در فصل دوم به ترجمه، سابقه تاریخی ترجمه، انواع آن و ترجمه­ی شعر پرداخته می­شود.

    فصل سوم به بررسی داده­های تحقیق اختصاص دارد و پیچیدگی­ها­ی اشعار معلقات و صعالیک در دو حوزه­ی فاصله  و حذف مورد بررسی قرار می­گیرد.

    در فصل چهارم، نتیجه­گیری، پی­نوشت و منابع و مآخذ بیان می­گردد.

    Abstract

    Translation is one of the transition humanistic legacies between nations,because people can to overcome linguistic and culturalproblems. Studying artistic and artsouvenir of nations and conceiving lyric legacy that remained asverse and poetryis depending on translation of their documents.Translation Arabic texts are an important issue because this language is related to Islam religion and Islam texts. Considering this issues, translation of Arab poems has high importance.

    Structure of Arab poems related on rhyme and poet tries to conserve rhyme and symphonious so can make more beautiful poems.Giving more attention to this issue caused that sometimes grammar rules ignored by poet and used authority of his/her poesy. So, knowing specific structure of poem and its complexity lead to proper conceive.

    Omission and Interval between components of sentences caused that Non-Arab audiences got problems in translation. Consequently, considering to omission and intervals in sentences could lead to make it easier to understand. This study tries to investigate problems and complexity in Moallaghat and Saalic poems by considering omission and interval and recognize cause of these problems.

    Keywords: Translation, Translation poems' problems, Moallaghat and Saalic poems, Omission and Interval

  • فهرست:

    فهرست مطالب

    عنوان                                                                                              صفحه

    مقدمه....................................................................................................................... 1

    فصل اول: کلیات

    1 1 بیان مسأله....................................................................................................... 4         

    1 2 سؤال­ها­ی پژوهش ........................................................................................... 7

    1 3 فرضیه­ها­ی پژوهش ......................................................................................... 7

    1 4 پیشینه پژوهش ............................................................................................... 7

    1 5 حدود پژوهش .............................................................................................. 8

    1 6 اهداف پژوهش ............................................................................................. 8

    فصل دوم: درباره ترجمه

    2 1 ترجمه در لغت ............................................................................................ 10

    2 2 ترجمه در اصطلاح ....................................................................................... 11

    2 3 تاریخچه ترجمه............................................................................................ 12

    2 4 انواع ترجمه ................................................................................................. 14

    2 4 1 ترجمه لفظ به لفظ یا ترجمه تحت اللفظی ................................................ 14

    2 4 2 ترجمه آزاد ............................................................................................. 15

    2 4 3 ترجمه تفسیری ....................................................................................... 15

    2 4 4 ترجمه تلخیصی ...................................................................................... 15

    2- 4- 5- ترجمه ادبی .......................................................................................... 16

    2 4 6 ترجمه دقیق و روان ............................................................................... 16

    2 4 7 ترجمه شعر ............................................................................................ 16

    2 4 7 1 محدودیت­ها­ی ترجمه شعر ................................................................. 17

    2 4 7 1 1 محدودیت وزن، قافیه و موسیقی درونی ......................................... 17

    2 4 7 1 2 محدودیت در انتقال صنایع بدیعی .................................................. 17

    2 4 8 ترجمه شفاهی ........................................................................................ 17

    2 4 8 1 ترجمه همزمان ................................................................................. 17

    2 4 8 2 ترجمه نا­همزمان ............................................................................... 17

    2  5 انواع ترجمه از نظر پیتر نیو مارک ................................................................ 18

    2 5 1 ترجمه معنایی ........................................................................................ 18

    2 5 2 ترجمه ارتباطی ...................................................................................... 18

    2 6 روش مترجمان عرب در ترجمه ................................................................... 19

    2 7 شرایط مترجم .............................................................................................. 19

    2 7 1 آشنایی کامل با زبان مبدأ .......................................................................... 20

    2 7 2 آشنایی کامل با زبان مقصد ....................................................................... 20

    2 7 3 آشنایی با موضوع اصلی متن .................................................................... 20

    2 7 4 امانت و بی­طرفی .................................................................................... 20

    2 7 5 استفاده کردن از واژگان مأنوس در ترجمه ................................................ 21

    2 7 6 توجه به قواعد دستوری در زبان مبدأ و مقصد ........................................... 21

    2 7 7 تسلط به اصطلاحات خاص ..................................................................... 21

    2 8 خصوصیات مترجم ....................................................................................... 22

    2 - 10- فن ترجمه شعر از دیدگاه جاحظ و برخی معاصران .................................... 22

    2- 11- بحثی درباره­ی ترجمه شعر ........................................................................ 23

    2 12 روش­ها­ی ترجمه شعر ................................................................................ 24

    فصل سوم: مشکلات ترجمه در اشعار معلقات و صعالیک

    3 1 فصل یا اعتراض ........................................................................................... 28

    3 2 فاصله و ترجمه شعر .................................................................................... 28

    3 3 انواع فاصله .................................................................................................. 28

    3 3 1 فاصله میان فعل و فاعل ........................................................................... 28

    3 3 2 فاصله میان فعل و مفعول ......................................................................... 31

    3 3 3 فاصله میان موصوف و صفت ................................................................... 32

    3 3 4 فاصله بین مبتدا و خبر ............................................................................. 36

    3 3 5  فاصله بین اسم و خبر ............................................................................ 38

    3 4 حذف در شعر ............................................................................................. 41

    3 5 انواع حذف .................................................................................................. 42

    3 5 1 حذف حرف ........................................................................................... 42

    3 5 2 حذف ارکان جمله ................................................................................... 43

    3 5 2 1 حذف مبتدا ....................................................................................... 44

    3 5 2 1 1 حذف مبتدا از آغاز بیت ................................................................ 44

    3 5 2 1 2 حذف مبتدا در میان بیت ............................................................... 49

    3 5 3 حذف موصوف ....................................................................................... 50

    3 5 4 حذف فعل ............................................................................................. 53

    3 5 5 حذف فعل ناسخه و اسم آن ..................................................................... 54

    3 5 6 حذف مفعول .......................................................................................... 54

    3 5 7 حذف مضاف ......................................................................................... 54

    فصل چهارم: نتیجه­گیری

    نتیجه­پژوهش........................................................................................................... 57

    پی­نوشت ............................................................................................................... 58

    منابع و مآخذ........................................................................................................... 59

    چکیده عربی............................................................................................................ 63

    چکیده انگلیسی....................................................................................................... 64

     

    منبع:

    منابع و مآخذ

    منابع عربی

    ابراهیم، عباس. (1998). دیوان عنتره بن شدّاد. بیروت: دار­الفکر العربی.

    ابن منظور، محمد. (1363). لسان العرب. بیروت: ادب الحوزه .

    بدیع یعقوب، امیل. (1996). دیوان الشنفری. بیروت: دارالکتاب العربی.

    البستانی، فؤاد افرام. (1389). المجانی الحدیثه ج 1 . بیروت: ذوی القربی.

    البستانی، کرم. (1953). دیوان طرفه بن العبد. دون تا. بیروت.

    جاحظ. (1969). تحقیق عبدالسلام هارون. الحیوان. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.

    الجوهری، اسماعیل بن حماد. (1987). تحقیق احمد عبد­الغفور العطار. تاج­اللغه و صحاح العربیه . بیروت: دار­العلم.

    حسن، عباس. (2007). النحو الوافی ج 1 تا 4 . قم: دار المحبین.

    شمس آبادی، حسین. (1381). الترجمه بین النظریه و التطبیق من العربیه الی الفارسیه . سبزوار: دانشگاه تربیت معلم سبزوار.

    الطباع، عمر فاروق. دیوان حارث بن حلّزه . دار­القلم. دون تا. بیروت.

    . دیوان عروه بن الورد.  دون تا. بیروت.

    . دیوان عبید بن ابرص. دار­القلم. دون تا. بیروت.

    . (1997). دیوان لبید بن ربیعه العامری. بیروت: دار الاراقم بن ابی الاراق.

    طمّاس، حمدو. (2005). دیوان نابغه الذبیانی. بیروت: دارالمعرفه .

    عاصی، حجر. (1994). دیوان امرؤالقیس. بیروت: دار­الفکر العربی.

    ­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­ . (1998). دیوان زهیر بن ابی سلمی. بیروت: دار­الفکر العربی.

    الغلایینی، مصطفی. (2006). جامع الدروس العربیه . بیروت: دار الفکر.

    المصطاوی، عبدالرحمن. (2005). شرح معلقات العشر. بیروت: دار­المعرفه .

     

     

    منابع فارسی

    اصغری، جواد. (1386). رهیافتی نو بر ترجمه از زبان عربی. تهران: جهاد دانشگاهی.

    اقبالی، عباس. (1388). گامی در ترجمه­ی شعر کلاسیک عربی، بر اساس فرایند نحوی. تهران: انتشارات علمی فرهنگی.

    انیس، ابراهیم و منتصر، عبدالحلیم و الصوالحی، عطیه و خلف احمد، محمد. بندر ریگی، محمد. (1386). فرهنگ المعجم الوسیط عربی- فارسی ج 1. تهران: اسلامی

    حسن، محمد عبدالغنی. عباس عرب. (1376). فن ترجمه در ادبیات عربی. مشهد: آستان قدس رضوی.

    حقانی، نادر. (1386). نظرها و نظریه­های ترجمه. تهران: امیر کبیر.

    دهخدا، علی اکبر. (1335). لغت­نامه دهخدا. تهران: مجلس شورای اسلامی.

    الفاخوری، حنا. آیتی ، عبد المحمد. (1383). تاریخ ادبیات زبان عربی. تهران: توس. چاپ ششم.

    فقهی­زاده، عبدالهادی. (1389). کارگاه روش ترجمه عربی- فارسی؛ فارسی- عربی. قم: یاران.

    کزازی، میر جلال الدین. (1384). نامه­ی باستان ج 5.  تهران: سمت.

    لطفی­پور ساعدی، کاظم. (1371). درآمدی به اصول و روش ترجمه. تهران:مرکز نشردانشگاهی.

    مجتبائی، فتح الله. (1380). گزیده اشعار رابرت فراست. تهران: مروارید.

    معروف، یحیی. (1386). فن ترجمه: اصول نظری و عملی ترجمه از عربی به فارسی و فارسی به عربی. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه­ها (سمت). چاپ ششم.

    ناصر خسرو. (1367). دیوان اشعار. تهران: دنیای کتاب.

    ناظمیان، رضا. (1381). روش­هایی در ترجمه از عربی به فارسی. تهران: سمت.

     

     

     

     

     

    مقاله

    ایزدی، پیروز. (1390). ترجمه: قلمرو محدودیت و آزادی. دو ماهنامه داخلی جشنواره بین‏المللی فارابی. شماره 24.

    حبیب­اللهی، ابوالقاسم. (1345). نمونه­هایی از ترجمه شعر در قرن چهارم و پنجم. فصلنامه جستار­های ادبی (دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد). تابستان و پاییز شماره 6 و 7.

    خزاعی­فر، علی. (1370). ترجمه شعر. فصلنامه مترجم. پاییز شماره 3.

    داد، سیما. (1373). ترجمه شعر= تجربه­ی تلاش و فتح مراتب اندیشه و کلام. مجموعه­ مقاله­های دومین کنفرانس بررسی مسائل ترجمه. تبریز: انتشارات دانشگاه تبریز.

    طاهری، محمد. (1390). درآمدی برنهضت ترجمه در جهان اسلام؛ روند­ها و عوامل. دو ماهنامه داخلی جشنواره بین­المللی فارابی. شماره 24.

    مشیری، مهشید. (1380). آیا شعر ترجمه ناپذیر است؟ مجموعه­ مقالات نخستین همایش ترجمه ادبی در ایران. مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی.

    ملکی، دومان. (1380). بازنگری چند نظریه در ترجمه شعر. ماهنامه گلستانه. مرداد شماره 30.

    نجف­دری، حسین. (1379). در جایگاه انکار: نمونه­ای موفق در ترجمه شعر. ماهنامه جهان کتاب. خرداد شماره 101 و 102.

     

     

     

     

     

     

     

     

    سایت:

    1-www.vazeh.com                          ( 12/ 2/ 91.(گفتگو با عباس امام            

    2-www.motarjemarab.blogfa.com

     (حسینی، عبد الله. نگاهی به وضعیت ترجمه شعر از عربی به فارسی و غیره در ایران. 17/ 8/ 90)

    3-www.tebyan.net(شفیعی، فاطمه. نگاهی به وضعیت ترجمه شعر در ایران. 8/ 11/ 90)                

    4-www.ketabqom.comمحدثی، جواد. روش ترجمه. 20/ 1/ 91)                                          )

    5-www.al- watan.com                                 

    (الیاسری، باسم عبود. إشکالیه ترجمه الشعر فی کتاب «افرودیت». 15/ 4/90)

    6- www.wikipedia.org                                                                                

     

کلمات کلیدی: ترجمه

تحقیق در مورد پایان نامه بررسی مشکلات ترجمه در اشعار معلقات و صعالیک, مقاله در مورد پایان نامه بررسی مشکلات ترجمه در اشعار معلقات و صعالیک, پروژه دانشجویی در مورد پایان نامه بررسی مشکلات ترجمه در اشعار معلقات و صعالیک, پروپوزال در مورد پایان نامه بررسی مشکلات ترجمه در اشعار معلقات و صعالیک, تز دکترا در مورد پایان نامه بررسی مشکلات ترجمه در اشعار معلقات و صعالیک, تحقیقات دانشجویی درباره پایان نامه بررسی مشکلات ترجمه در اشعار معلقات و صعالیک, مقالات دانشجویی درباره پایان نامه بررسی مشکلات ترجمه در اشعار معلقات و صعالیک, پروژه درباره پایان نامه بررسی مشکلات ترجمه در اشعار معلقات و صعالیک, گزارش سمینار در مورد پایان نامه بررسی مشکلات ترجمه در اشعار معلقات و صعالیک, پروژه دانشجویی در مورد پایان نامه بررسی مشکلات ترجمه در اشعار معلقات و صعالیک, تحقیق دانش آموزی در مورد پایان نامه بررسی مشکلات ترجمه در اشعار معلقات و صعالیک, مقاله دانش آموزی در مورد پایان نامه بررسی مشکلات ترجمه در اشعار معلقات و صعالیک, رساله دکترا در مورد پایان نامه بررسی مشکلات ترجمه در اشعار معلقات و صعالیک

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته ادیان ابراهیمی چکیده؛ گسترش تفکرات و اندیشه­های اسلامی و همچنین فلسفه یونان باستان از جمله فلسفه ارسطو و افلاطون، تأثیرات بسزایی بر متفکرین یهودی قرون وسطی همچون سعدیا گائون و موسی بن میمون داشته است. این در حالی است که در دوران معاصر با رشد رنسانس، تغییر پارادایم­های علمی حاکم و هم­چنین آزادی یهودیان از بند محاصره و تشکیل دولت یهودی، تفکرات ...

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته ادیان ابراهیمی چکیده مسیحیت دینی است که از درون یهودیت جوشیده و بالیده است. به رغم این، تحولات مهمی در تاریخ مسیحیت پیش آمد که پیامد آن حذف شریعت از جامعه مسیحی بود. از سوی دیگر، جامعه مسیحی نیز به احکام عبادی و نحوه اجرای آنها و نیز قوانین خاص برای تنظیم روابط میان اعضای جامعه خود نیاز داشت. از این رو، مجموعه های متعددی از قوانین مطابق سنت کلیسایی ...

پيشگفتار   ايران با تاريخ بلند شهر نشيني داراي كهن شهرها و سكونت‌گاههاي باستاني متعدد و متنوع در زيست بوم‌هاي گوناگون سرزميني است. چشم اندازي گذرا بر سيماي شهرنشيني ايران بافت&zw

كليات سيستم هاي جمع آوري اطلاعات شروع سيستم هاي مدرن جمع آوري اطلاعات و كنترل (Supervisory Control and Data ) كه امروزه در ايران از آن با نام ديسپاچينگ  ياد مي شود به اواخر نيمه قرن بيستم

پايان نامه تحصيلي دوره كارشناسي مهندسي برق (قدرت) سال 86   چكيده : فصل اول: در اين فصل به بررسي مقدماتي در مورد هارمونيك ها و كيفيت برق داشته و همچنين تعريفي از هارمونيك ارائه شده مي

چکيده در معدن سنگ آهن داوران آثاري از رگه هاي آهن در جهت شمال به جنوب مشاهده شده، كه لزوم انجام مطالعات اكتشافي در اين منطقه را نشان مي دهد. در راستاي اکتشاف مقدماتي در اين منطقه اقدام به برداشتها

مقدمه و بيان مسئله: مقدمه: ديابت يكي از شايع‎ترين بيماري‎هاي اندوكريني است كه به علت متغير بودن استانداردهاي تشخيص، تعيين ميزان واقعي آن دشوار است. آمار مبتلايان به ديابت در آمريكا 16 ميلي

1-1مقدمه بسياري از انسان ها قادر به حل مساله و برطرف کردن ، به حداقل رساندن و يا تحمل استرس نمي باشند و معمولاً از مقابله هاي ناکارآمد، ناسازگار و مضري استفاده مي کنند که باعث بروز استرس هاي بيشتر

مقدمه: بيماري سرطان علي رغم ده ها سال تحقيق مستمر هنوز يك معضل بزرگ براي بشر به شمار مي رود‌. هر ساله بيش از يك ميليون نفر به سرطان مبتلا شده و نيم ميليون نفر در اثر ابتلا به سرطان مي ميرند&z

ضمائم و وظايف پوست ساختمان و عملکرد و پاتولوژي پوست پوست بزرگترين ارگان در بدن است و سطحي حدود 2 متر را مي پوشاند. وزن آن حدود 5/2 کيلو گرم و شامل ميليون ها پايان? عصبي است . توانايي براي دوبار

ثبت سفارش