پایان نامه بررسی تأثیر سرمایه فکری و سرمایه در گردش بر عملکرد مالی شرکت¬های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

word 2 MB 30848 159
مشخص نشده کارشناسی ارشد مدیریت
قیمت: ۲۰,۶۷۰ تومان
دانلود فایل
  • بخشی از محتوا
  • وضعیت فهرست و منابع
  • پایان­نامه جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد رشته مدیریت بازرگانی

     گرایش مدیریت مالی

    چکیده

    هدف اصلی این پژوهش، بررسی تأثیر سرمایه فکری و سرمایه درگردش بر عملکرد مالی شامل بازده دارایی­ها، بازده حقوق صاحبان سهام و حاشیه سود شرکت­های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال­های 1388 تا 1391 می­باشد. جامعۀ آماری آن کلیه شرکت­های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بوده، که از میان آن­ها 73 شرکت از طریق نمونه­گیری قضاوتی انتخاب شدند. نتایج حاصل از آزمون فرضیه­های اصلی تحقیق که در قالب یک مدل رگرسیونی مورد بررسی قرار گرفت، نشان داد که سرمایه فکری بر بازده دارایی­ها تأثیر معناداری ندارد، سرمایه در گردش بر بازده دارایی­ها تأثیر معنادار و مثبتی دارد. سرمایه فکری بر بازده حقوق صاحبان سهام تأثیر معنادار و مثبتی دارد، سرمایه در گردش بر بازده حقوق صاحبان سهام تأثیر معناداری ندارد. سرمایه فکری و سرمایه در گردش هر دو بر حاشیه سود تأثیر معنادار و مثبتی دارند. نتایج حاصل از آزمون فرضیه­های فرعی نشان داد که سرمایه فکری بر بازده دارایی­ها تأثیر معنادار و منفی و بر بازده حقوق صاحبان سهام و حاشیه سود تأثیر معنادار و مثبتی دارد، سرمایه در گردش در بین شاخص­های عملکرد مالی فقط بر بازده دارایی­ها تأثیر معنادار و مثبتی دارد. هم­چنین در بین عناصر سرمایه فکری (کارایی سرمایه به کار گرفته شده، کارایی سرمایه انسانی و کارایی سرمایه ساختاری)، کارایی سرمایه به کار گرفته شده تأثیر معنادار و منفی و کارایی سرمایه انسانی تأثیر معنادار و مثبتی بر بازده دارایی­ها دارند، کارایی سرمایه ساختاری تأثیر معناداری بر بازده دارایی­ها ندارد. کارایی سرمایه انسانی و کارایی سرمایه ساختاری تأثیر معنادار و مثبتی بر بازده حقوق صاحبان سهام دارند، کارایی سرمایه به کار گرفته شده تأثیر معناداری بر بازده حقوق صاحبان سهام ندارد. کارایی سرمایه انسانی تأثیر معنادار و مثبتی بر حاشیه سود دارد، کارایی سرمایه به کار گرفته شده و کارایی سرمایه ساختاری تأثیر معناداری بر حاشیه سود ندارند.

    واژه­های کلیدی:

     سرمایه فکری، کارایی سرمایه به کار گرفته شده، کارایی سرمایه انسانی، کارایی سرمایه ساختاری، سرمایه در گردش، عملکرد مالی.

    مقدمه

    اندیشمندان و صاحبنظران برای توصیف عصر کنونی، اصطلاحات گوناگونی مانند عصر فراصنعتی، عصر اطّلاعات، موج سوم یا جامعه دانشی را به کار برده­اند. اصطلاحات و واژگان به کار رفته، تماماً  در یک چیز مشترک هستند و آن اهمیت دانش در عصر کنونی است؛ دراکر اندیشمند معروف مدیریت می­گوید: ما در حال وارد شدن به یک جامعه دانشی هستیم که در آن منابع مهم اقتصادی دیگر شامل سرمایه مالی، منابع طبیعی، نیروی کار و ... نیستند و منبع اصلی اقتصادی، دانش خواهد بود. قرن 21، قرن دانش محوری است. در عصری که اطّلاعات و دانش اهمیت چندانی پیدا کرده است سرمایه فکری[1] به عنوان یک عامل تولید ثروت در مقایسه با سایر دارایی­های مشهود و فیزیکی، ارجحیت بیشتری پیدا می­کند (بونتیس، 1998). امروزه برای فراهم نمودن حداکثر شرایط لازم برای دست­یابی به اهداف و استراتژی­ها، سازمان­ها نه تنها باید     دارا­یی­های نامشهود خود را شناسایی، اندازه­گیری و مدیریت کنند بلکه می­بایست همواره سعی کنند تا این گونه دارایی­ها را به طور مستمر ارتقا و بهبود بخشند. واقعیت این است که سازمان­هایی که نتوانند دارایی­های دانشی خود را به طور مستمر ارتقا دهند، بقا خود را با خطر از دست دادن و فنای خود، مبادله خواهند کرد. بنابراین انتظار می­رود شرکت­هایی که از سرمایه فکری و انسانی بالاتری برخوردارند، عملکرد مالی آن­ها نیز بالاتر باشد. سرمایه فکری سرمایه­ای فراتر از دارایی­های فیزیکی و دارا­یی­های مشهود است. امروزه سهم سرمایه فکری به دلیل تولید دانش و اطّلاعات و در نتیجه تولید ثروت در اقتصاد مبتنی بر دانش می­تواند نقش مهمی در خلق ارزش افزوده و تولید ناخالص داخلی داشته باشد. به همین دلیل در سطح بنگاه­های اقتصادی نیز عملکرد مالی شرکت­ها می­تواند تحت تأثیر دارایی­های فکری و سرمایه انسانی قرار گیرد. در سازمان­ها و شرکت­های پیشرو امروزی، سهم دانش نسبت به سایر منابع روز به روز در حال افزایش بوده به طوری که امروزه تداوم فعالیت و سودآوری اکثر سازمان­ها و شرکت­ها وابسته به دانش است. بنابراین هرچقدر سازمان­ها و شرکت­ها به لحاظ دارایی­های نامشهود[2] و سرمایه فکری غنی باشند، بهتر و سریع­تر می­توانند به سطوح بالای رشد و توسعه دست یابند.

    به لحاظ واژه شناسی سرمایه در گردش در مقابل عبارت انگلیسی (Working Capital) آورده شده است و در تعبیر انگلیسی آن مترادف (Circulated Capital) است، چون بخشی از سرمایه شرکت را شامل می­شود که نقشی مشابه خون در رگ­ها را دارد. به طورکلی، سرمایه در گردش به سرمایه­گذاری شرکت در دارایی­های کوتاه­مدت از قبیل وجه نقد، اوراق بهادار کوتاه­مدت، حساب­های دریافتنی و موجودی­های کالا اطلاق می­شود و خالص سرمایه در گردش عبارت است از دارایی­ جاری منهای بدهی جاری.

    مدیریت سرمایه در گردش در ارتباط با تصمیمات تأمین مالی و کنترل دارایی­های جاری واحدهای انتفاعی از یک طرف و تأمین مالی بلندمدت و مخاطرات ناشی از تأمین مالی کوتاه­مدت و بلند­مدت از طرف دیگر، اهمیت موضوع را آشکار می­سازد. ماهیت رشد دارایی­های کوتاه­مدت از منابع مالی کوتاه­مدت، باید مورد توجه مدیران مالی قرارگیرد تا شرایط لازم برای تحقق اهداف کوتاه­مدت و تداوم فعالیت در بلند­مدت فراهم شود. مدیریت سرمایه در گردش با تأمین مالی و مدیریت دارایی­های جاری مؤسسات در ارتباط است (نیکومرام و دیگران، 1386).

    1-2- بیان مسأله

    یکی از مهم­ترین چالش­ها و مشکلات سیستم­های حسابداری سنتی، عدم انعکاس ارزش سرمایه­های فکری در صورت­های مالی و گزارشات واحدهای تجاری است. در حالی که امروزه نقش سرمایه­های فکری در ایجاد ارزش برای شرکت­ها و واحدهای تجاری بسیار بیشتر از نقشی است که سرمایه­های مالی در واحدها ایفا   می­کنند. در این میان، حرفه حسابداری و حسابداران نقش مهمی برای یافتن راه­های مؤثر جهت کنترل و اندازه­گیری و سنجش سرمایه­های فکری به وسیله مدل­ها و روش­های ارزیابی این سرمایه­ها بر عهده دارند.

    روش­های سنتی حسابداری دیگر پاسخگوی نیازهای جامعه پویای امروز نمی­باشند و به منظور بررسی وضعیت هر سازمان در این جامعه باید روش­هایی را به کار برد که منابع نامشهود را نیز در برگیرند، زیرا این منابع نامشهود هستند که باعث ایجاد تفاوت در ارزش بازار و ارزش دفتری می­شوند و امروزه سوق دهنده­های بازار می­باشند (رضایی و همکاران، 1388).

    بسیاری از سیستم­های حسابداری فعلی از نقش و اهمیت فزاینده حق مالکیت معنوی و دانش در سازمان­های عصر نوین غافل بوده و از توان سنجش ارزش واقعی دارایی­ها در محاسباتشان ناتوانند. به عبارت دیگر،             صورت­های مالی در تشریح ارزش واقعی شرکت­ها از محدودیت­های بسیاری برخوردار هستند. در جوامع دانش محور کنونی، بازده سرمایه فکری به ­کار گرفته شده بسیار بیشتر از بازده سرمایه­های مالی به کار گرفته شده، اهمیت یافته است (شمس و خلیلی، 1390). این به آن معناست که در آینده در مقایسه با سرمایه­های فکری، نقش و اهمیت سرمایه­های مالی در تعیین قابلیت سودآوری پایدار، کاهش چشم­گیری خواهد یافت. این موضوع موج ایجاد فاصله بین ارزش واقعی شرکت­ها و سازمان­ها به آنچه که در محاسبات حسابداری سنتی اعمال می­گردد، شده است.

    سرمایه فکری، موضوع جدیدی است که به لحاظ نظری در چند سالۀ اخیر در سطح جهانی مطرح شده است. اما از آنجایی که منبعی پر ارزش برای کشورها و سازمان­ها به حساب می­آید، میزان رشد و توسعه آن به سرعت در حال تبدیل شدن به شاخصی در توسعه یافتگی کشورها می­باشد. از سوی دیگر، این منبع نامشهود به عنوان یکی از ارزش­افزاترین منابع شرکت­ها و سرمایه­ای کلیدی در رشد کارآفرینی مطرح شده است. توسعۀ اطّلاعات و پیشرفت سریع فناوری در دهۀ اخیر تحولی عظیم درتمام جنبه­های زندگی و فعالیت­های بشر ایجاد کرده و باعث حرکت به سمت اقتصاد دانش­محور و منجر به تغییر پارادایم حاکم بر اقتصاد صنعتی شده است. به گونه­ای که امروزه می­توان شاهد اقتصادی مبتنی بر دانش و اطّلاعات بود که اساس و بنیان آن بر محور دارایی­های ­نامشهود و سرمایه فکری استوار است. در چنین فضایی سرمایه­های فکری سازمان­ها بیش از پیش به عنوان مزیت­های رقابتی مورد توجه قرار گرفته است. در حقیقت جهان پس از انقلاب کشاورزی و صنعتی که در آن زمین، سرمایه و نیروی­کار منابع اصلی به حساب می­آمدند شاهد انقلابی اطّلاعاتی است که در آن منابع اصلی بر پایه دانش و اطّلاعات شکل­ گرفته است. در عصر دانش، سرمایه فکری موضوعی با اهمیت می­باشد و با حرکت در هزاره سوم، قدرت فکری ارزشمندتر از قدرت ماهیچه­ای، قدرت مکانیکی و یا حتی قدرت فنی است (مجتهد­زاده، 1382).

    شالوده مباحث مدیریت مالی را سرمایه تشکیل می­دهد و می­توان ادعا کرد که همه فعالیت­های تجاری نیازمند سرمایه­اند، سرمایه عبارت است از تمام منابع مالی که مورد مصرف شرکت قرار می­گیرد و در این راستا مدیریت مالی چارچوب روابط بین سرمایه و شرکت را مشخص می­کند با توجه به جایگاه سرمایه در فرآیندهای سازمانی، مدیریت آن از اهمیت خاصی برخوردار می­باشد. در این میان سرمایه در گردش به طور کلی در همه سازمان­ها و به خصوص در سازمان­های با اندازه کوچک­تر، بخش عظیمی از سرمایه سازمان را به خود اختصاص می­دهد؛ و مدیریت آن بر اساس مکانیزم­های مدیریت عناصر زنجیره تأمین نیز از اهمیت بسزایی برخوردار است. بین رشد فروش و تأمین مالی دارایی­های جاری رابطه نزدیک و مستقیم وجود دارد. افزایش در فروش معمولاً باعث افزایش سرمایه­گذاری در موجودی­ها، حساب­های دریافتنی و احتمالاً وجه نقد می­شود. کلیه این احتیاجات بایستی تأمین مالی شود و به جهت اینکه تغییرات در موارد ذکر شده سریع می­باشد­ مدیر مالی بایستی از تحولات سرمایه در گردش مؤسسه آگاه باشد (محمّدی، 1386). مدیریت سرمایه در گردش واحد تجاری در شرایط مختلف باید استراتژی­های مناسبی را برای شرکت انتخاب نماید تا بتواند به نحو کارآمد دارایی­های جاری و بدهی­های جاری را اداره نماید و تأمین مالی اقتصادی صورت گیرد و بدین طریق بازده شرکت را بالا برده و ثروت سهامداران را حداکثر نماید. به عبارتی ارزش­زایی مدیریت سرمایه در گردش بسیار حائز اهمیت است (رهنمای رودپشتی و کیایی، 1388).                                                                                                                                               

    سرمایه در گردش از اقلام مهم دارایی­های واحدها و بنگاه­های اقتصادی تلقی می­شود که در تصمیمات مالی نقش قابل توجهی دارد. توسعه کمّی و کیفی فعالیت­های تجاری، توسعه کمّی و کیفی قلمرو مدیریت مالی را به دنبال داشته است و به تبع آن، مدیریت مالی را پیچیده نموده است. تداوم فعالیت بنگاه­های اقتصادی تا میزان زیادی به مدیریت منابع کوتاه­­مدت آن بستگی دارد، زیرا فعالیت­های عملیاتی در یک دوره عادی که معمولاً سالانه است، به شناخت سرمایه در گردش و مدیریت مطلوب آن مربوط می­شود. به طوری که از این طریق، نتایج مورد انتظار تحقق یابد و امکان تداوم فعالیت در بلند­مدت فراهم شود.                                                

     با توجه به نقش خطیر سرمایه فکری و سرمایه در گردش در موفقیت و شکست سازمان­ها، این تحقیق به بررسی تأثیر سرمایه فکری و سرمایه در گردش بر عملکرد مالی شرکت­های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می­پردازد. برای اندازه­گیری سرمایه فکری از مدل پالیک یا مدل ضریب ارزش افزوده فکری استفاده می­کند.                 

     

     

    1-3- اهمیت و ضرورت انجام تحقییق

    اهمیت و ضرورت تحقیق ناشی از اهمیت فزاینده­ای است که این سرمایه کمتر شناخته­شده (سرمایه فکری) در ارزش واقعی شرکت­ها و عملکرد مالی آن­ها و به تبع آن موفقیت و شکست آن­ها در محیط رقابتی و پیچیده امروزی دارد.                                                                                                       

     سازمان­ها به چهار دسته از دلایل ممکن است سرمایه­های فکری خود را مورد سنجش قرار دهند که عبارتند از:

    1) بهبود مدیریت داخلی

    2) بهبود گزارش­دهی به خارج سازمان

    3) مبادلات این سرمایه

    4) دلایل قانونی بهبود حسابداری

    در این میان شکاف بین ارزش بازار سازمان و ارزش خالص دارایی­های مشهود که در واقع سهام ناشی از     دارایی­های نامشهود تلقی می­شود روز به روز بیشتر توجه سرمایه­گذاران را جلب می­نماید (باس، 2004).

    در یک سازمان دانش محور، که در آن دانش بخش بزرگی از ارزش یک محصول و هم­چنین ثروت یک سازمان را تشکیل می­دهد (اسمعیل­زاده مقری و همکاران، 1389)، روش­های سنتی حسابداری، که مبتنی بر دارایی­های ملموس و نیز اطّلاعات مربوط به عملیات گذشته سازمان هستند برای ارزش­گذاری سرمایه فکری، که بزرگ­­ترین و ارزشمندترین دارایی برای آن­ها است، ناکافی هستند. بنابراین، رویکرد سرمایه فکری برای سازمان­هایی که می­خواهند از ارزش عملکردشان به خوبی آگاهی داشته باشند، جامع­تر است (مدهوشی و اصغرنژاد امیری، 1388).

    با توجه به اهمیت موضوع دانش در دهه اخیر و با توجه به تغییر در دنیای اقتصاد و حرکت از سمت اقتصاد صنعتی به سمت اقتصاد دانش محور، شناسایی، ارزش­گذاری و مدیریت سرمایه فکری به امری بسیار مهم و حیاتی برای شرکت­ها تبدیل شده است. مدیران باید از میزان سرمایه فکری موجود در شرکت آگاهی داشته باشند تا بتوانند آن را به نحو مطلوب مدیریت کنند. استفاده­کنندگان صورت­های مالی نیز باید از میزان سرمایه فکری شرکت آگاهی داشته باشند تا بتوانند آینده شرکت را پیش­بینی و تصمیمات آگاهانه­ای اتخاذ کنند. پس شناسایی و ارزش­گذاری درست و صحیح سرمایه فکری شرکت­ها هم برای مدیران و هم برای استفاده­کنندگان صورت­های مالی امری ضروری می­باشد که روز به روز بر اهمیت آن افزوده می­شود.

    اهمیت و ضرورت بررسی سرمایه در گردش ناشی از این است که با وجود اهمیت زیاد سرمایه در گردش برای سازمان­ها، ادبیات سازمانی به طور سنتی بر روی مطالعۀ تصمیمات مالی بلند­­مدت متمرکز است و پژوهشگران نیز بیشتر به مطالعه در زمینۀ تجزیه و تحلیل سرمایه­گذاری، ساختار سرمایه، تقسیم سود، ارزشیابی سازمان و موارد مشابه پرداخته­اند. اما باید توجه داشت سرمایه­گذاری که شرکت­ها بر روی     دارایی­های کوتاه­مدت انجام می­دهند و منابعی که با سر رسید کمتر از یک سال به کار برده می­شوند، قسمت عمدۀ اقلام ترازنامۀ شرکت را تشکیل می­دهند (گارسیا و همکاران، 2007) و در این فضای اقتصاد چالشی که سازمان­های بین­المللی راه­های جدیدی را برای رشد و بهبود عملکرد مالی و کاهش ریسک جستجو می­کنند، سرمایه در گردش به عنوان منبعی مهم برای بهبود عملکرد مالی به شمار می­آید (گانداولی، 2006).                                               

    1-4- هدف­های تحقیق

    1-4-1- هدف­های اصلی

    هدف اصلی این پژوهش بررسی تأثیر سرمایه فکری و سرمایه در گردش بر عملکرد مالی (بازده دارایی­ها، بازده حقوق صاحبان سهام، حاشیه سود) شرکت­های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران   می­باشد.

    1-4-2- هدف­های فرعی

    1- بررسی تأثیر سرمایه فکری بر عملکرد مالی (بازده دارایی­ها، بازده حقوق صاحبان سهام، حاشیه سود) ­ شرکت­های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

    2- بررسی تأثیر سرمایه در گردش بر عملکرد مالی (بازده دارایی­ها، بازده حقوق صاحبان سهام، حاشیه سود) ­ شرکت­های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

    3- بررسی تأثیر هر یک از عناصر سرمایه فکری شامل کارایی سرمایه به کار گرفته شده، کارایی سرمایه انسانی و کارایی سرمایه ساختاری بر عملکرد مالی (بازده دارایی­ها، بازده حقوق صاحبان سهام، حاشیه سود) ­شرکت­های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران.

    1-5- سؤال­های تحقیق

    1-5-1- سؤال­های اصلی

    سؤال اساسی پژوهش حاضر این است که آیا سرمایه فکری و سرمایه در گردش بر عملکرد مالی (بازده دارایی­ها، بازده حقوق صاحبان سهام، حاشیه سود) ­شرکت­های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران تأثیر معناداری دارند؟

    1-5-2- سؤال­های فرعی

    1- آیا سرمایه فکری بر عملکرد مالی (بازده دارایی­ها، بازده حقوق صاحبان سهام، حاشیه سود) شرکت­های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران تأثیر معناداری دارد؟

    2- آیا سرمایه در گردش بر عملکرد مالی (بازده دارایی­ها، بازده حقوق صاحبان سهام، حاشیه سود) شرکت­های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران تأثیر معناداری دارد؟

    3- آیا هر یک از عناصر سرمایه فکری شامل کارایی سرمایه به کار گرفته شده، کارایی سرمایه انسانی و کارایی سرمایه ساختاری  بر عملکرد مالی (بازده دارایی­ها، بازده حقوق صاحبان سهام، حاشیه سود) ­شرکت­های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران تأثیر معناداری دارند؟

    1-6- فرضیه­های تحقیق

    1-6-1- فرضیه­های اصلی

    با توجه به اینکه عملکرد مالی با استفاده از سه شاخص عملکردی یعنی بازده دارایی­ها، بازده حقوق صاحبان سهام و حاشیه سود اندازه­گیری می­شود، برای هدف اصلی پژوهش سه فرضیه­ اصلی به شرح زیر مطرح می­شود:

    1- سرمایه فکری و سرمایه در گردش بر بازده دارایی­های شرکت­های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران تأثیر معناداری دارند.

    2- سرمایه فکری و سرمایه در گردش بر بازده حقوق صاحبان سهام شرکت­های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران تأثیر معناداری دارند.

    3- سرمایه فکری و سرمایه در گردش بر حاشیه سود شرکت­های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران تأثیر معناداری دارند.

    1-6-2- فرضیه­های فرعی

     1- سرمایه فکری بر بازده دارایی­های شرکت­های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران تأثیر معناداری دارد.

     2- سرمایه در گردش بر بازده دارایی­های شرکت­های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران تأثیر معناداری دارد.

     3- سرمایه فکری بر بازده حقوق صاحبان سهام شرکت­های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران تأثیر معناداری دارد.

     4- سرمایه در گردش بر بازده حقوق صاحبان سهام شرکت­های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران تأثیر معناداری دارد.

     5- سرمایه فکری بر حاشیه سود شرکت­های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران تأثیر معناداری دارد.

     6- سرمایه در گردش بر حاشیه سود شرکت­های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران تأثیر معناداری دارد.

    هم­چنین به منظور بررسی بیش­تر ابعاد موضوع سه فرضیه­ فرعی نیز به صورت زیر بیان می­شود:

     7-  هر یک از عناصر سرمایه فکری شامل کارایی سرمایه به کار گرفته شده، کارایی سرمایه انسانی و کارایی سرمایه ساختاری بر بازده دارایی­های ­شرکت­های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران تأثیر معناداری دارند.

     8- هر یک از عناصر سرمایه فکری شامل کارایی سرمایه به کار گرفته شده، کارایی سرمایه انسانی و کارایی سرمایه ساختاری بر بازده حقوق صاحبان سهام ­شرکت­های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران تأثیر معناداری دارند.

     9- هر یک از عناصر سرمایه فکری شامل کارایی سرمایه به کار گرفته شده، کارایی سرمایه انسانی و کارایی سرمایه ساختاری بر حاشیه سود ­شرکت­های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران تأثیر معناداری دارند.

    جامعۀ آماری، روش نمونه­گیری و حجم نمونه

    1-8-1- جامعۀ آماری

    جامعۀ آماری در این تحقیق کلیه شرکت­های تولیدی پذیرفته شده در سازمان بورس اوراق بهادار تهران می­باشد.                                                                                          

    1-8-2- روش نمونه­گیری

    به منظور انتخاب نمونه از روش نمونه­گیری قضاوتی (وصفی) که جزء روش­های نمونه­گیری غیر احتمالی  می­باشد، استفاده شده است (رضوانی، 1391، 121).

    1-8-3- حجم نمونه

    به منظور انتخاب نمونه شرکت­هایی که دارای شرایط زیر بودند به عنوان نمونه انتخاب و بقیه شرکت­ها حذف شدند:

    1) پایان سال مالی آن­ها پایان اسفند ماه باشد تا سبب افزایش یا حفظ قابلیت مقایسۀ اطّلاعات مالی به دست آمده شود.

    2) اطّلاعات کامل شرکت­ها موجود باشد و صورت­های مالی و یادداشت­های توضیحی همراه آنها قابل دسترس باشد.

    3) طی دورۀ تحقیق سود ده باشد و سود عملیاتی داشته باشد.

    4) در طول دورۀ تحقیق حقوق صاحبان سهام آن­ها منفی نباشد.

    در نهایت تعداد 73 شرکت با در نظر گرفتن شرایط مذکور به عنوان نمونه انتخاب شدند.

    1-9- متغیرهای تحقیق

    1-9-1- متغیرهای مستقل

    متغیرهای مستقل اصلی در پژوهش حاضر سرمایه فکری و سرمایه در گردش می­باشند و متغیرهای مستقل فرعی سرمایه­ فکری عبارتند از:

     

    1) کارایی سرمایه به کارگرفته شده[3] (CEE)، 2) کارایی سرمایه انسانی[4] (HCE)، 3) کارایی سرمایه ساختاری[5] (SCE).

    1-9-2- متغیرهای وابسته

    متغیر وابسته­ در این تحقیق عملکرد مالی می­باشد که با شاخص­های عملکردی مانند بازده دارایی­ها[6] (ROA) و بازده حقوق ­صاحبان سهام[7] (ROE) و حاشیه سود[8] (PM) سنجیده می­شود.

    1-10- استفاده­کنندگان از نتایج پژوهش

    استفاده­کنندگان احتمالی از نتایج پژوهش را می­توان سازمان بورس اوراق بهادار تهران، مدیران و سهامداران بالفعل و بالقوه شرکت­های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، سرمایه­گذاران، اساتید دانشگاه و به طور اعم تمامی مراکز و مؤسسات آموزشی و پژوهشی و دانشجویان و پژوهشگران مسائل مالی و سایر علاقمندان در خصوص موضوع مطروحه نام برد.                                                                   

    1-11- تعریف مفهومی واژه­ها و اصطلاحات

    در این فصل تعریف مفهومی واژه­ها و اصطلاحات بیان شده و در فصل سوم به تعریف عملیاتی آن­ها پرداخته می­شود.

    1-11-1- تعریف سرمایه فکری

    در منابع مختلف، تعاریف مختلفی از سرمایه فکری ارائه شده است در این قسمت فقط به یکی از این تعاریف اشاره می­شود و تعاریف دیگر در فصل دوم ارائه می­شود.

    سرمایه فکری مجموعه­ای از دارایی­های دانش محور است که به یک سازمان اختصاص دارند و در زمره ویژگی­های آن محسوب می­شوند و از طریق افزودن ارزش به ذی نفعان کلیدی سازمان، به طور قابل ملاحظه­ای به بهبود وضعیت رقابتی سازمان منجر می­شود (مار، 2004).

    اکثر تعاریف ارائه شده سرمایه­ فکری را متشکل از سه جزء اصلی یعنی سرمایه­ انسانی، سرمایه ساختاری (سازمانی) و سرمایه ارتباطی (مشتری) بیان می­کنند. مدل مورد استفاده در این پژوهش که مدل پالیک یا مدل ضریب ارزش افزوده سرمایه فکری می­باشد سرمایه فکری را متشکل از سه جزء یعنی کارایی سرمایه به کارگرفته ­شده، کارایی سرمایه انسانی و کارایی سرمایه ساختاری در نظر می­گیرد و سرمایه ارتباطی (مشتری) را در نظر نمی­گیرد (پالیک[9]، 2000).

    1-11-1-1- تعریف کارایی سرمایه به کارگرفته شده (CEE)

    این نسبت نشان دهنده ارزش افزوده ایجاد شده ناشی از به کارگیری دارایی­های فیزیکی و مشهود می­باشد. یعنی به ازای یک ریال دارایی چند ریال ارزش افزوده ایجاد شده است (همان منبع).

    1-11-1-2- تعریف کارایی سرمایه انسانی (HCE)

    این نسبت نشان دهنده ارزش افزوده ایجاد شده توسط کارکنان می­باشد و نشان می­دهد که به ازای هر ریال هزینه حقوق و دستمزد چند ریال ارزش افزوده ایجاد شده است (همان منبع).

    1-11-1-3- تعریف کارایی سرمایه ساختاری (SCE)

    این نسبت نشان دهنده ارزش افزوده ایجاد شده ناشی از فرآیندها و ساختارهای موجود در شرکت می­باشد (همان منبع).

    1-11-2- تعریف سرمایه در گردش

    سرمایه در گردش یک شرکت مجموعه مبالغی است که در دارایی­های جاری سرمایه­گذاری می­شود. اگر بدهی­های جاری از دارایی­های جاری یک شرکت کسر گردد سرمایه در گردش خالص به دست می­آید. مدیریت سرمایه در گردش عبارت است از تعیین حجم و ترکیب منابع و مصارف سرمایه در گردش به نحوی که ثروت سهامداران افزایش یابد (نوو، 1390، 1).                                                                                                             

    1-11-3- عملکرد مالی و ارزیابی عملکرد

    عملکرد مالی واحد تجاری در برگیرنده بازده حاصل از منابع تحت کنترل واحد تجاری است. اطّلاعات   دربارۀ عملکرد مالی در صورت سود و زیان و صورت سود و زیان جامع ارائه می­شود.

    ارزیابی عملکرد عبارت است از: «فرایند کمّی کردن کارایی و اثربخشی عملیات» (چن، 2004) که با مروری بر ادبیات موضوع می­توان دلایل آن را به سه گروه اصلی زیر تقسیم کرد:

    1. اهداف استراتژیک: که شامل مدیریت استراتژیک و تجدید نظر در استراتژی­هاست؛

    2. اهداف ارتباطی: که شامل کنترل موقعیت فعلی، نشان دادن مسیر آینده، ارائه بازخور و الگو برداری از سازمان­های دیگر است؛

    3. اهداف انگیزشی: که شامل تدوین سیستم پاداش و هم­چنین تشویق بهبود و یادگیری است.

     روش­های مختلفی برای اندازه­گیری عملکرد شرکت­ها از بعد مالی وجود دارد که در فصل دوم بیان شده است، در این تحقیق برای اندازه­گیری عملکرد مالی شرکت­ها از میان شاخص­های مختلف بازده دارایی­ها، بازده حقوق صاحبان سهام و حاشیه سود انتخاب شده است که تعریف هر یک از آن­ها به شرح زیر است:

    بازده دارایی­ها :(ROA)

    این نسبت میزان کارایی مدیریت را در به کار گرفتن منابع موجود جهت تحصیل سود نشان می­دهد و یکی از نسبت­های سودآوری است که در تجزیه و تحلیل آن منبع سود نه به صورت مطلق بلکه در ارتباط با منبع تحصیل آن مورد بررسی قرار می­گیرد (رمضانی، 1387).

    بازده حقوق صاحبان سهام:(ROE)                                   

    بازده حقوق صاحبان سهام گویای این است که چه میزان بازدهی به وسیله سرمایه­گذاران بابت وجوه سرمایه­گذاری شده توسط آنان ایجاد شده است. استفاده از این معیار در بخش­هایی که مدیران در     تصمیم­های مرتبط با تحصیل دارایی­ها، خرید، جنبه­های اعتباری، مدیریت وجوه نقد و سطح بدهی­های جاری نفوذ زیاد دارند، مناسب است. بازده حقوق صاحبان سهام نشان ­دهنده هزینه واقعی استفاده از پول است. در مواردی که هزینه فرصت تصمیم گرفته شده با هزینه وجوه به کار گرفته شده برابر نباشد، مدیر تمایل پیدا می­کند به گونه­­ای عمل کند که بیشترین منافع برای مالکان ایجاد شود و پروژه­هایی را با هدف بیشینه ساختن معیار عملکرد انتخاب کند (کنگ و همکاران، 2002).

     

    [1]. Intellectual Capital

    [2]. Intangible Assets

    [3]. Capital Employed Efficiency

    [4]. Human Capital Efficiency

    [5]. Structural Capital Efficiency

    [6]. Return on Assets

    [7]. Return on Equity

    [8]. Profit Margin

    [9]. Pulic, 2000

    Abstract

    The main purpose of this research is investigating the effect of intellectual capital and working capital on financial performance including return on assets (ROA), return on equity (ROE) and profit margin (PM) of accepted manufacturing firms in Tehran stock exchange during the years 2009 to 2012. Population universe is all accepted manufacturing firms in Tehran stock exchange which among them 73 firms were selected through judgement sampling. The result of the main hyphotesis that examined a logistic regression model showed that intellectual capital has unsignificant effect on ROA, working capital has a significant & positive effect on ROA. Intellectual capital has a significant & positive effect on ROE, working capital has unsignificant effect on ROE. Intellectual capital and working capital have both significant & positive effect on PM. The results of the test sub-hyphotesis showed that intellectual capital has a significant & negative effect on ROA and have a significant & positive effect on ROE and PM, among the indicators of financial performance working capital has a significant & positive effect only on ROA. Also among the elements of intellectual capital (capital employed efficiency (CEE), human capital efficiency (HCE) and structural capital efficiency (SCE)), CEE has a significant & negative effect and HCE has a significant & positive effect on ROA and SCE has unsignificant effect on ROA. HCE and SCE have a significant & positive effect on ROE, CEE has unsignificant effect on ROE. HCE has a significant & positive effect on PM, CEE and SCE has unsignificant effect on PM.

    Keywords:

    Intellectual Capital, Capital Employed Efficiency, Human Capital Efficiency,  Structural Capital Efficiency, Working Capital, Financial 

  • فهرست:

    عنوان                                                                                                                                                صفحه

    فصل اول: کلیات پژوهش                                                                                                        

    1-1- مقدمه...........................................................................................................................................................................2

    1-2- بیان مسأله...................................................................................................................................................................3

    1-3- اهمیت و ضرورت انجام تحقیق...............................................................................................................................5

    1-4- هدف­های تحقیق........................................................................................................................................................6

              1-4-1- هدف­های اصلی......................................................................................................................................6

              1-4-2- هدف­های فرعی.....................................................................................................................................6

    1-5- سؤال­های تحقیق........................................................................................................................................................6

              1-5-1- سؤال­های اصلی......................................................................................................................................6

    1-5-2- سؤال­های فرعی......................................................................................................................................6

    1-6- فرضیه­های تحقیق......................................................................................................................................................7

              1-6-1- فرضیه­های اصلی....................................................................................................................................7

              1-6-2- فرضیه­های فرعی....................................................................................................................................7

    1-7- مدل مفهومی تحقیق.................................................................................................................................................9

    1-8- جامعۀ آماری، روش نمونه­گیری، حجم نمونه....................................................................................................10

              1-8-1- جامعۀ آماری........................................................................................................................................10

              1-8-2- روش نمونه­گیری.................................................................................................................................10

              1-8-3- حجم نمونه...........................................................................................................................................10

    1-9- متغیرهای تحقیق.....................................................................................................................................................10

              1-9-1- متغیرهای مستقل...............................................................................................................................10

              1-9-2- متغیرهای وابسته................................................................................................................................11

    1-10- استفاده­کنندگان از نتایج پژوهش......................................................................................................................11

    1-11- تعریف مفهومی واژه­ها و اصطلاحات.................................................................................................................11

              1-11-1- تعریف سرمایه فکری......................................................................................................................11

                       1-11-1-1- تعریف کارایی سرمایه به کار گرفته شده..............................................................12

                       1-11-1-2- تعریف کارایی سرمایه انسانی..................................................................................12

                       1-11-1-3- تعریف کارایی سرمایه ساختاری.............................................................................12

            1-11-2- تعریف سرمایه در گردش.................................................................................................................12

            1-11-3- عملکرد مالی و ارزیابی عملکرد.......................................................................................................12

    1-12- چهارچوب فصول آتی..........................................................................................................................................13

    1-13- خلاصۀ فصل.........................................................................................................................................................14

    فصل دوم: مبانی نظری و پیشینۀ تحقیق                          

    سرمایه فکری

     

     

     

    2-1- مبانی نظری...............................................................................................................................................................16

    2-2- سازمان دانش بنیان و دارایی­های فکری.............................................................................................................17

    2-3- تعاریف مختلف سرمایه فکری...............................................................................................................................18

    2-4- ویژگی­های سرمایه فکری......................................................................................................................................20

    2-5- اجزای سرمایه فکری..............................................................................................................................................21

            2-5-1- سرمایه انسانی........................................................................................................................................22

            2-5-2- سرمایه ساختاری (سازمانی)...............................................................................................................24

            2-5-3- سرمایه ارتباطی (مشتری)...................................................................................................................25

    2-6- دلایل توجه به اندازه­گیری سرمایه فکری...........................................................................................................26

    2-7- روش­های اندازه­گیری سرمایه فکری....................................................................................................................27­

    2-8- اهداف اندازه­گیری سرمایه فکری..........................................................................................................................28

    2-9- مزایا و معایب روش­های اندازه­گیری سرمایه فکری..........................................................................................29

    2-10- مدل­های متداول اندازه­گیری سرمایه فکری....................................................................................................29

            2-10-1- مدل کارت امتیازی متوازن کاپلان و نورتون................................................................................30

            2-10-2- مدل اسکاندیا یا نویگیتور..................................................................................................................30

            2-10-3- مدل جدول سرمایه فکری (درخت شاخص سرمایه فکری)......................................................31

            2-10-4- مدل تکنولوژی بروکر.........................................................................................................................31

            2-10-5- مدل راهنمای دارایی­های نامشهود.................................................................................................33

            2-10-6- الگوی ارزش افزوده اقتصادی...........................................................................................................33

    2-11- سنجش سرمایه فکری با استفاده از مدل پالیک...........................................................................................33

    2-12- مزایای سنجش سرمایه فکری...........................................................................................................................34

    2-13- راه­های توسعه عناصر سرمایه فکری.................................................................................................................35

            2-13-1- توسعه سرمایه انسانی........................................................................................................................35

            2-13-2- توسعه سرمایه ساختاری (سازمانی)...............................................................................................35

            2-13-3- توسعه سرمایه ارتباطی (مشتری)...................................................................................................35

     

     

    سرمایه در گردش

     

     

     

    2-14- مقدمه......................................................................................................................................................................36

    2-15- ماهیت سرمایه در گردش....................................................................................................................................36

    2-16- منابع و مصارف سرمایه درگردش......................................................................................................................37

    2-17- فروش و سرمایه در گردش.................................................................................................................................37

    2-18- استراتژی­های گوناگون و سیاستهای مطلوب..................................................................................................37

    2-19- اهمیت مدیریت سرمایه در گردش....................................................................................................................38

    2-20- اجزای مدیریت سرمایه در گردش.....................................................................................................................38

              2-20-1- دوره واریز بستانکاران......................................................................................................................38

    2-20-2- دوره وصول مطالبات.......................................................................................................................39

    2-20-3- دوره گردش موجودی­ها.................................................................................................................40

    2-20-4- چرخه تبدیل وجه نقد....................................................................................................................40

    عملکرد مالی

     

     

     

    2-21- مقدمه......................................................................................................................................................................41

    2-22- سنجش عملکرد....................................................................................................................................................42

    2-23- عملکرد مالی و روش­های ارزیابی عملکرد.......................................................................................................42

    2-24- پیشینۀ پژوهش.....................................................................................................................................................46

              2-24-1- پیشینۀ داخلی..................................................................................................................................46

              2-24-2- پیشینۀ خارجی................................................................................................................................48

    2-25- مدل مفهومی تحقیق...........................................................................................................................................51

    2-26- خلاصۀ فصل..........................................................................................................................................................52

    فصل سوم: روش تحقیق

    3-1- مقدمه.........................................................................................................................................................................54

    3-2- روش تحقیق.............................................................................................................................................................54

    3-3- جامعۀ آماری، روش نمونه­گیری و حجم نمونه.................................................................................................55

              3-3-1- جامعۀ آماری.......................................................................................................................................55

              3-3-2- روش نمونه­گیری................................................................................................................................56

                       3-3-2-1- تعریف نمونه...................................................................................................................56

                       3-3-2-2- تعریف روش­های نمونه­گیری غیراحتمالی...............................................................56

              3-3-3- حجم نمونه..........................................................................................................................................56

    3-4- قلمرو پژوهش..........................................................................................................................................................57

              3-4-1- قلمرو موضوعی...................................................................................................................................58

              3-4-2- قلمرو مکانی...................................................................................................................................... 58

              3-4-3- قلمرو زمانی....................................................................................................................................... 58

    3-5- روش­های آماری و اندازه­گیری متغیرها............................................................................................................ 58

              3-5-1- روش اندازه­گیری سرمایه فکری................................................................................................... 58

              3-5-2- روش اندازه­گیری نسبت سرمایه درگردش..................................................................................60

    3-5-3- روش اندازه­گیری عملکرد مالی......................................................................................................61

    3-6- روش گردآوری اطّلاعات و داده­ها.......................................................................................................................62

    3-7- روش تجزیه و تحلیل داده­ها................................................................................................................................62

    3-8- مفروضات مدل رگرسیون خطی..........................................................................................................................63

              3-8-1- فرض عدم هم­خطی...........................................................................................................................63

              3-8-2- فرض همسانی واریانس­ها..................................................................................................................64

              3-8-3- فرض عدم وجود خود همبستگی.....................................................................................................64

    3-9- تعریف داده­های پنلی..............................................................................................................................................65

    3-10- مزایای داده­های پنلی...........................................................................................................................................65

    3-11- روش­های آماری مورد استفاده جهت آزمون داده­های پنلی در EViews...............................................66

              3-11-1- آزمون پایایی در داده­های تابلویی.................................................................................................66

                       3-11-1-1- آزمون ریشه واحد لوین، لین و چو (LLC)..........................................................66

              3-11-2- انتخاب نوع مدل از طریق آزمون F لیمر....................................................................................67

              3-11-3- آزمون هاسمن برای انتخاب اثرات ثابت یا تصادفی..................................................................68

    3-12- خلاصۀ­ فصل..........................................................................................................................................................68

    فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده­ها

    4-1- مقدمه.........................................................................................................................................................................70

    4-2- آمار توصیفی.............................................................................................................................................................71

              4-2-1- توصیف متغیرهای پژوهش...............................................................................................................71

              4-2-2- توصیف یافته­های پژوهش................................................................................................................72

    4-3- آمار استنباطی.........................................................................................................................................................74

              4-3-1- آزمون فرضیه­ها...................................................................................................................................74

              4-3-2- آزمون مفروضات مدل رگرسیون خطی.........................................................................................76

                       4-3-2-1- آزمون هم­خطی بین متغیرهای مستقل....................................................................76

                       4-3-2-2- آزمون ناهمسانی واریانس­ها........................................................................................77

                       4-3-2-3- آزمون خود همبستگی.................................................................................................78

              4-3-3- آزمون داده­های پنلی در EViews................................................................................................79

                       4-3-3-1- آزمون پایایی لوین، لین و چو (LLC).....................................................................79

              4-3-4- انتخاب نوع مدل از طریق آزمون F لیمر.......................................................................................79

              4-3-5- انتخاب الگوی مناسب از طریق آزمون هاسمن  در استاتا.........................................................81

              4-3-6- خلاصه­ای از نتایج آزمون­ها و انتخاب مدل نهایی........................................................................81

              4-3-7- نتایج مدل نهایی رگرسیون..............................................................................................................83

    4-4- خلاصۀ فصل.............................................................................................................................................................85

    فصل پنجم: نتیجه­گیری و پیشنهادها

    5-1- مقدمه.........................................................................................................................................................................87

    5-2- تفسیر نتایج حاصل از آزمون فرضیه­ها و نتیجه­گیری......................................................................................88

    5-3- پیشنهادها..................................................................................................................................................................95

                5-3-1- پیشنهادهای کاربردی........................................................................................................................95

              5-3-2- پیشنهادها برای پژوهش­های آتی...................................................................................................96

    5-4- خلاصۀ­ فصل.............................................................................................................................................................97

    منابع

    فهرست منابع فارسی..........................................................................................................................................................99

    فهرست منابع انگلیسی...................................................................................................................................................101

    پیوست­ها

    پیوست (الف). نتایج آمار توصیفی.................................................................................................................................106

    پیوست (ب). نتایج آزمون ناهمسانی واریانس............................................................................................................107

    پیوست (ج). نتایج آزمون پایایی لوین، لین و چو (LLC).....................................................................................119

    پیوست (د). نتایج آزمون F لیمر...................................................................................................................................121

    پیوست (ه). نتایج آزمون هاسمن..................................................................................................................................125

    پیوست (و). نتایج مدل نهایی رگرسیون......................................................................................................................137

    فهرست جداول، اشکال و نمودارها

    شکل (1-1) مدل مفهومی تحقیق.....................................................................................................................................9

    شکل (2-1) شمای ارزش مدل اسکاندیا........................................................................................................................19

    شکل (2-2) طبقه­بندی اجزای سرمایه فکری..............................................................................................................22

    شکل (2-3) مدل تکنولوژی بروکر..................................................................................................................................32

    شکل (2-4) مدل مفهومی تحقیق با جزئیات...............................................................................................................51

    شکل (3-1) نمودار قلمرو پژوهش..................................................................................................................................57

    جدول (4-1) نتایج آمار توصیفی متغیرهای تحقیق...................................................................................................71

    جدول (4-2) نتایج آزمون همبستگی پیرسون............................................................................................................73

    جدول (4-3) نتایج آزمون هم­خطی بین متغیرهای مستقل فرضیه­های اصلی.....................................................76

    جدول (4-4) نتایج آزمون هم­خطی بین متغیرهای مستقل فرضیه­های فرعی 7 و 8 و 9.................................76

    جدول (4-5) نتایج آزمون ناهمسانی واریانس­ها..........................................................................................................77

    جدول (4-6) نتایج آزمون خود همبستگی...................................................................................................................78

    جدول (4-7) نتایج آزمون پایایی لوین، لین و چو......................................................................................................79

    جدول (4-8) نتایج آزمون F لیمر..................................................................................................................................80

    جدول (4-9) نتایج آزمون هاسمن.................................................................................................................................81

    جدول (4-10) خلاصه­ای از نتایج آزمون­ها و انتخاب مدل نهایی...........................................................................82

    جدول (4-11) نتایج مدل نهایی رگرسیون..................................................................................................................

    منبع:

    منابع فارسی

     

    1- اسمعیل­زاده مقری، ع؛ همت­فر، م؛ زمانیان، ع. (1389). بررسی ارتباط میان سرمایه فکری و شاخص­های ارزیابی عملکرد شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. مجله حسابداری مدیریت، سال چهارم، شماره 6، صص 1-12.

    2- آقاشیری، ز؛ معظمی­نژاد، ه؛ نوحه خوان، ل؛ آقاشیری، م. (1392). بررسی عوامل تعیین­کننده مدیریت سرمایه در گردش در شرکت­های کوچک. مجموعه مقالات دومین کنفرانس بین­المللی مدیریت، کارآفرینی و توسعه اقتصادی. صص 250-258.

    3- انواری رستمی، ع؛ سراجی، ح. (1384). سنجش سرمایه فکری و بررسی رابطه میان سرمایه فکری و ارزش بازار سهام شرکت­های بورس اوراق بهادار. بررسی­های حسابداری و حسابرسی، شماره 39، صص 49-62 .

    4- انواری رستمی، ع؛ تهرانی، ر؛ سراجی، ح. (1383). بررسی ارتباط ارزش افزوده اقتصادی، سود قبل از بهره و مالیات،   جریان­های نقدی فعالیت­های عملیاتی با ارزش بازار سهام شرکت­های پذیرفته­ شده در بورس اوراق بهادار تهران. بررسی­های حسابداری و حسابرسی، سال یازدهم، شماره 37، صص 3-22.

    5- پیری، پ؛ ایمانی، م؛ باقرزاده، م. (1391). بررسی رابطه بین کیفیت سود و سرمایه فکری در شرکت­های پذیرفته شده بورس اوراق بهادار تهران. (پایان­نامه کارشناسی ارشد)، دانشگاه ارومیه.

    6- حافظ­نیا، م. (1385). مقدمه‌ای بر روش پژوهش در علوم انسانی. چاپ دوازدهم، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب درسی علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).

    7- حسنوی، ر؛ رمضان، م. (1391). سرمایه فکری سازمان. چاپ اول، تهران: آتی نگر.

    8- خاکی، غ. (1388). روش تحقیق با رویکردی به پایان نامه نویسی. چاپ پنجم، تهران: انتشارات بازتاب.

    9- خرم­نژاد م. (1386). بررسی عملیاتی مدیریت سرمایه در گردش و عوامل مؤثر بر آن. (پایان­نامه کارشناسی ارشد)، دانشگاه فردوسی مشهد.

    10- خاوندکار، ج؛ خاوندکار، ا؛ متقی، ا. (1388). سرمایه فکری: مدیریت، توسعه و مدل­های سنجش. چاپ دوم، انتشارات مرکز آموزش و تحقیقات صنعتی ایران.

    11- رضایی، ف؛ زمانی، ح؛ عموقین، ر. (1388). تأثیر سرمایه فکری در ایجاد ارزش افزوده (اقتصادی و بازار). پژوهشنامه اقتصاد کسب وکار، سال اول، شماره 1، صص 59-71.

    12- رضوانی، ح. (1391). روش تحقیق در مدیریت. چاپ اول، تهران: انتشارات مهربان نشر.

    13- رهنمای رود پشتی، ف؛ کیایی، ع. (1388). بررسی و تبیین استراتژی­های مدیریت سرمایه در گردش در شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. مجله دانش و پژوهش حسابداری، سال چهارم، شماره 1، صص 1-13.

    14- رهنمای رودپشتی، ف؛ محمودی، م. (1388). بررسی و ارزیابی ارزش افزوده اقتصادی و ارزش افزوده بازار در مدیریت ارزش افزوده سهامداران. پژوهش­گر مدیریت، شماره 7، صص 70-79.

    15- رمضانی، م. (1387). بررسی رابطه میان ارزش افزوده اقتصادی و بازده دارایی­ها به عنوان معیارهای ارزیابی عملکرد در شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. بورس، شماره 74، صص 4-11.                                   

    16- ستایش، م؛ کاظم­­نژاد، م؛ ذوالفقاری، م. (1387). بررسی تأثیر مدیریت سرمایه در گردش بر سودآوری شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. مطالعات تجربی حسابداری مالی، شماره 23، صص 43-66.

    17- سرمد، ز؛ بازرگان، ع؛ حجازی، ا. (1390). روش­های تحقیق در علوم رفتاری. چاپ بیست و دوم، مرکز پخش: کتاب گزیده.

    18- شمس، ش؛ خلیلی، م. (1390). بررسی رابطه سرمایه فکری و عملکرد مالی شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار. چشم­انداز مدیریت مالی و حسابداری، شماره 1، صص 51-65.

    19- طالب­نیا، ق؛ خان­حسینی، د؛ معزز ملاقاسم، ا؛ نیکو­نسبتی، م. (1391). بررسی تأثیر سرمایه فکری بر ارزش بازار و عملکرد مالی شرکت­های صنعت سیمان پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. پژوهش­های تجربی حسابداری، سال دوم، شماره 5، صص51-66.

    20- صالحی، عبدالعلی. (1380). تأثیر وجود همبستگی بین Q ساده توبین و سایر نسخه­های Q در ارزیابی عملکرد شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. (پایان­نامه کارشناسی ارشد)، دانشگاه علامه طباطبایی.

    21- عنایتی، س. (1383). بررسی و تبیین وضعیت موجود مدیریت سرمایه در گردش در جامعه شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. (پایان­نامه کارشناسی ارشد)، دانشگاه شهید بهشتی.

    22- عبداللهی­نژاد، هادی. (1376). رابطه نسبت­های مالی تعهدی و نسبت­های مبتنی بر جریان­های نقدی. بررسی­های حسابداری و حسابرسی، انتشارات دانشگاه تهران، شماره­های 20 و 21، صص 63-79.

    23- فتحی، س. (1388). بررسی عملکرد بین مدیریت سرمایه در گردش و عملکرد بنگاه­های اقتصادی. مجله بررسی­های بازرگانی، سال هفتم، شماره 36، صص 104-108.

    24- قلیچ­لی، ب؛ خداداد حسینی، ح؛ مشبکی، ا. (1387). نقش سرمایه فکری در ایجاد مزیت رقابتی. مجله دانش و رفتار، دانشگاه شاهد، 15(3)، صص 109-124.

    25- مجتهدزاده، و. (1382). نقش حسابداری مدیریت در انعکاس سرمایه فکری. مجله حسابدار، سال هفدهم، شماره 152، صص 72-75.

    26- مجتهدزاده، و؛ علوی طبری، ح؛ مهدی­زاده، م. (1389). رابطه سرمایه فکری (انسانی، مشتری و ساختاری) و عملکرد صنعت بیمه (از دیدگاه مدیران). مجله بررسی­های حسابداری و حسابرسی، دوره 17، شماره 60، صص 109 -119.

    27- محمّدی، م. (1386). بررسی ارتباط بین مدیریت سرمایه در گردش و اجزاء آن با سودآوری شرکت­ها. (پایان­نامه کارشناسی ارشد)، دانشگاه آزاد مشهد.

    28- مرادی، م؛ نجّار، م. (1392). بررسی رابطه بین مازاد سرمایه در گردش و مازاد بازده سهام شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. بررسی­های حسابداری و حسابرسی، دوره 20، شماره 2، صص 109-132.

    29- مدهوشی، م؛ اصغرنژاد امیری، م. (1388). سنجش سرمایه فکری و بررسی رابطه آن با بازده مالی شرکت­ها. بررسی­های حسابداری و حسابرسی، دوره 16، شماره57، صص 101-116.

    30- مهرگان، ن؛ اشرف­زاده، ح. (1387). اقتصاد سنجی پانل دیتا. چاپ اول، تهران: مؤسسه تحقیقات تعاون.

    31- نمازی، م؛ ابراهیمی، ش. (1388). بررسی تأثیر سرمایه فکری بر عملکرد مالی جاری و آینده شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. فصلنامه تحقیقات مالی، شماره چهارم، صص 10-22.

    32- نوو، ر. (1390). مدیریت مالی. ترجمه جهانخانی، ع؛ پارسائیان، ع، جلد دوم، چاپ پانزدهم، تهران: سازمان چاپ و انتشارات.

    33- نوو، ر. (1389). مدیریت مالی. ترجمه جهانخانی، ع؛ پارسائیان، ع، جلد اول، چاپ شانزدهم، تهران: سازمان چاپ و انتشارات.

    34- نیکومرام، ه؛ رهنمای رودپشتی، ف؛ هیبتی، ف. (1386). مبانی مدیریت مالی. جلد اول، انتشارات ترمه.

    35- همتی، ح؛ معین الدین، م؛ مظفری شمسی، م. (1389). بررسی ارتباط بین سرمایه فکری و ارزش بازار و عملکرد مالی شرکت­های غیر مالی. فصلنامه علمی پژوهشی حسابداری مالی، سال دوم، شماره 7، صص 23-48.

    فهرست منابع انگلیسی

     

     

    1-­ Abdul Raheman and Mohamed Naser. (2007). Working Capital Management and Profitability - Case of Pakistan Firms. International Review of Business Research Papers, Vol. 3, No. 1, pp. 279-300.

     

    2- Adeleke. Omolade, Mukolu. M .O. (2013). Working Capital and Organization Performance in Nigeria. International Journal of Business and Management Invention, Vol. l2, pp. 26-35.

     

    3- Bontis, N. (1998). Intellectual Capital: an Exploratory Study that Develops Measures and Models. Management Decision, Vol. 36, No. 2, pp. 63-76.

     

    4- Bontis, N., Crossan, M. and Hulland, J. (2002). Managing an Organizational Learning System by Aligning Stocks and Flows of Knowledge. Management of Innovation and New Technology Research Center, pp.1-31.

     

    5- Bozbura, F. Tunc. (2004). Measurement and Application of Intellectual Capital in Turkey. The Learning Organization, Vol. 11, No .4/5, pp. 357-367.

     

    6- Bontis, N., W, C, C and Richardson, S. (2000). Intellectual Capital and Bussiness Performance in Malaysian Industries. Journal of Intellectual Capital, Vol. 1, No. 6, pp. 457-468.

     

    7- Bontis, N. (2001). Assessing Knowledge Assets: A Review of the Models Used to Measure Intellectual Capital. International Journal of Management Reviews, Vol. 3, N. 1, pp. 41-60.

     

    8- Brooking A. (1996). Intellectual Capital: Core Assets for the Third Millenium Enterprise. Thomson Business Press, London.

     

    9- Bose, R. (2004). Knowledge management metrics, industrial management and data systems.  Vol. 104, No. 6, pp. 457-468.

     

    10- Chen, J. Z. (2004). Measuring Intellectual Capital: a new model and empirical study.  Journal of Intellectual Capital, Vol. 5, No. 1, pp. 195-212.

     

    11- Chen, M. Chin, Cheng, s, J. and Hwang, y. (2005). An Empirical Investigation of the Relationship between Intellectual Capital and Firms Market Value and Financial Performance. Journal of Intellectual Capital, Vol. 6, No. 2, pp. 159-176.

     

    12- Choong, k. (2008). Intellectual capital: definitions, categorizations and reporting models. Journal of Intellectual Capital, vol. 9, No. 4.

     

    13- Deloof. M. (2003). Does Working Capital Management Affects Profitability of Belgian Firms?. Journal of Business Finance & Accounting, Vol. 30, No.3& 4, Pp. 573-587.

     

    14- De Wet J.H & E.Du Toit. (2007). Return on Equity: A popular, But Flawed Measure of Corporate Financial Performance. SAJBM, 38(1), pp.59-69.

     

    15- Edvinsson, L. (1997). Developing Intellectual Capital at Skandia. Long Range Planning, Vol. 30, No. 3, pp. 366-373.

     

    16- Edvinsson L & Malone M.  (1997). Intellectual Capital: Realizing Your Company’s true Value by Findings its Hidden Brainpower. Harper Business, New York.

     

    17- Glichli, B, Moshabaki, A. (2006). The Role of Social Capital in Intellectual Capital. Journal of Knowledge Management, 19(57), pp. 125-147. (In Persian)

     

    18- Gundavelli, V. (2006). 7 Steps to Elevating Working Capital Performance. Financial Executive, Vol. 22, No. 4, pp. 52-54.

     

    19- Garcia, J, P, Martinez, t, Martinez, p. (2007). Effects Working Capital Management on SME Profitability. Journal of Management Finance, Vol. 3, No. 2, pp. 164-177.

     

    20- Ghassan AL Taleb & et al. (2010). The Determinants of Effective Working Capital Management Policy. Interdisciplinary Journal of Contemporary Research in Business, Vol. 2, No. 4, pp. 248-264.

     

    21- Kaufmann and Schneider. (2004). The Role of Information Technology in the Organization: a review, model and assessment. Journal of management, Vol. 27, 3, pp. 313-346.

     

    22- Kang J., K. Kim and W. Henderson. (2002). Economic Value Added (EVA): A Financial Performance Measure. Journal of Accounting and Finance Research, 10(1), pp. 48-60.

     

    23- Kumardutta. S. (2007). Better Inventory Management through Exchange Curves. The Icfai Journal of Operations Management, Vol. 6, No. 3, pp.18-28.

     

    24- Kin Hang Chan. (2009). An Empirical Study of Firms in the Hang Seng Index, Effect of Intellectual Capital Organizational Performance. Vol. 16, No. 1, pp. 4-21.The Current issue and full text archive of this journal is available at: www.Emeraldinsight.com/0969-647.htm

    25- Lazaridis. I and Tryfonidis. D. (2006). Relationship between Working Capital Management and Profitability of Listed Firms in the Athens Stock Exchange. Journal of Financial Management and Analysis, Vol. 19, No. 1, pp. 1-12.

     

    26- Marr, Bernard & Danka Starovis. (2004). Understanding Corporate Value: Managing and Reporting Intellectual Capital. www.cimaglobe.com/cps/rde/xbcr/SID- OAAAC, pp.  564-569.

     

    27- Marr. Bernard, Gianni. Schuma and Andy. Neely. (2004). Intellectual Capital Defining Key Performance Indicators for Organization Knowledge Assets. Business Process Management Journal, Vol. 10, No .5, pp. 551-569.

     

    28- Marr B, Schiuma G, Neely A. (2004). Intellectual Capital- defining key performance indicators for organizational knowledge assets. Business Process Management Journal, Vol. 10, No. 5, pp. 551-569.

     

    29- Marr, B. (2004). Measuring and Benchmarking Intellectual. Bench marketing: an International Journal, Vol. 11, No. 6, pp. 559-570.

     

    30- Michalski.G. (2003). Small and Medium Enterprise Accounts Receivable Management with Value of Liquidity in View. Finansowe Aspekty Funkcjonowania Malychi Srednich Przedsiebiorstw, pp. 357-369.

     

    31- Pablos, Particia Ordonez de. (2002). Evidence of Intellectual Measurement from Asia, Europe and the Middle East. Journal of Intellectual Capital, Vol. 3, No. 3, pp. 287-302.

     

    32- Pablos, Particia Ordonez de. (2003). Intellectual Capital Reporting in Spain: A Comparative view. Journal of Intellectual Capital, Vol. 4, No. 1, pp. 61-81.

     

    33- Pulic A. (2000) .MVA and VAICTM Analysis of Randomly Selected Firms from FTSE250. Austrian Intellectual Capital Research Center, Graz - London.  

     

    34- Pulic A. (2004). Intellectual Capital- Does It Create or Destroy Value?.  Measuring Business Excellence, Vol. 8, No.1, pp. 62-68.

     

    35- Roos G. and Roos J. (1997). Measuring Your Company’s Intellectual Performance. Long Range Planning, Vol. 30, No. 3, pp. 413-426.

     

    36- Sanchez. M-Canizares Sandra, Angel Ayuso Munoz Miguel, Lopez- Guzman Tomas. (2007). Organizational Culture and Intellectual Capital:  a new model. Journal of Intellectual Capital, Vol. 8, No. 3, pp. 409-430.

     

    37- Seetharaman, A. Sooria, H., H., B., Z. and Saravanan, A. S.  (2002). Intellectual capital accounting and reporting in the knowledge economy.  Journal of Intellectual Capital, Vol. 3, No. 2, pp. 128-148.

     

    38- Stewart T. (1997). Intellectual Capital: The New Wealth of Organization. Doubleday/Currency, New York, NY.

     

    39- Stewart T. A. (1997). Intellectual Capital: The New Wealth of Organization. Nicholas Brealey, London.

     

    40- Sveiby, K. E. (2005). Measuring models for intangible assets and intellectual capital.  Available on: http://www.sveiby.com/articles/measure IntangAss.

     

    41- Talukdar, Abhijit. (2008). what is intellectual capital? And why it should be measured?  Available at: www.ATTAINIX.COM.4.vasile, Bogdan.

     

    42- Tan, H. P., Plowman, D., Hancock. (2007). Intellectual Capital and Financial Returns of Firms.  Journal of Intellectual Capital, No. 1, pp. 76-95.

     

    43 - Ul Rehman. W, Ur Rehman. H, Usman.M, Asghar. N. (2012). A Link of Intellectual Capital Performance with Corporate Performance: comparative study from Banking Sector in Pakistan. International Journal of Business and Social Science, Vol. 3, No. 12, pp. 313-321.

    44- Westphalen, S. (1999). Reporting on Human Capital: Objectives and Trends. Paper Presented at the International Symposium Measuring Reporting Intellectual Capital: Experience, Issues OECD, Amsterdam.

    45- Yaffee, R. (2003). A Primer for Panel Data Analysis. New York University Information Technology Services. Available at: http://www.nyu.edu/its/pubs/connect.


تحقیق در مورد پایان نامه بررسی تأثیر سرمایه فکری و سرمایه در گردش بر عملکرد مالی شرکت¬های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران, مقاله در مورد پایان نامه بررسی تأثیر سرمایه فکری و سرمایه در گردش بر عملکرد مالی شرکت¬های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران, پروژه دانشجویی در مورد پایان نامه بررسی تأثیر سرمایه فکری و سرمایه در گردش بر عملکرد مالی شرکت¬های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران, پروپوزال در مورد پایان نامه بررسی تأثیر سرمایه فکری و سرمایه در گردش بر عملکرد مالی شرکت¬های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران, تز دکترا در مورد پایان نامه بررسی تأثیر سرمایه فکری و سرمایه در گردش بر عملکرد مالی شرکت¬های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران, تحقیقات دانشجویی درباره پایان نامه بررسی تأثیر سرمایه فکری و سرمایه در گردش بر عملکرد مالی شرکت¬های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران, مقالات دانشجویی درباره پایان نامه بررسی تأثیر سرمایه فکری و سرمایه در گردش بر عملکرد مالی شرکت¬های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران, پروژه درباره پایان نامه بررسی تأثیر سرمایه فکری و سرمایه در گردش بر عملکرد مالی شرکت¬های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران, گزارش سمینار در مورد پایان نامه بررسی تأثیر سرمایه فکری و سرمایه در گردش بر عملکرد مالی شرکت¬های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران, پروژه دانشجویی در مورد پایان نامه بررسی تأثیر سرمایه فکری و سرمایه در گردش بر عملکرد مالی شرکت¬های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران, تحقیق دانش آموزی در مورد پایان نامه بررسی تأثیر سرمایه فکری و سرمایه در گردش بر عملکرد مالی شرکت¬های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران, مقاله دانش آموزی در مورد پایان نامه بررسی تأثیر سرمایه فکری و سرمایه در گردش بر عملکرد مالی شرکت¬های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران, رساله دکترا در مورد پایان نامه بررسی تأثیر سرمایه فکری و سرمایه در گردش بر عملکرد مالی شرکت¬های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A) مدیریت بازرگانی گرایش :مدیریت مالی چکیده دنیای کنونی، عصردانایی است. مواهب، دارایی های طبیعی و مشهود کلید کامیابی جوامع و سازمان ها نیستند، بلکه برخورداری و مدیریت سرمایه های نامشهود موجود در عرصه محیط پرتلاطم و چالش برانگیز سازمان ها، رمز موفقیت آنها محسوب می شوند. سازمان هایی که بتوانند این دارایی های نامشهود را به خوبی تشخیص ...

MA پایان‌نامه کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی-گرایش مالی بررسی تاثیر ساختار مالکیت بر کارایی سرمایه فکری در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران چکیده: پیشرفت تکنولوژی در دهه‌های اخیر، باعث تحول عظیمی در همه جنبه‌های زندگی بشر و منجر به حرکت به سمت اقتصاد دانش‌محور شده‌ است. با گسترش شرکت‌ها و تئوری نمایندگی، موضوع حاکمیت شرکتی به یکی از جنبه‌های اساسی تجارت تبدیل شده ...

پایان‌نامه کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی-گرایش مالی چکیده: پیشرفت تکنولوژی در دهه‌های اخیر، باعث تحول عظیمی در همه جنبه‌های زندگی بشر و منجر به حرکت به سمت اقتصاد دانش‌محور شده‌ است. با گسترش شرکت‌ها و تئوری نمایندگی، موضوع حاکمیت شرکتی به یکی از جنبه‌های اساسی تجارت تبدیل شده که روز به روز توجه بیشتری را به خود جلب می‌کند. یکی از روش‌های حاکمیت شرکتی تعیین نوع ساختار مالکیت و ...

پایان نامه درجه کارشناسی ارشد (MA) دانشکده مدیریت و مدیریت کسب و کار روند: مدیریت مالی امروزه شرکتها با رقابت قویتری نسبت به گذشته مواجه اند و عملکرد مالی هدف اصلی هر نهادی است. پس هر سازمانی می خواهد با روشهای مختلف عملکرد مالی خود را افزایش دهد. استفاده کنندگان صورت های مالی باید از میزان سرمایه فکری شرکت آگاهی داشته باشند تا بتوانند آینده شرکت را پیش بینی و تصمیمات آگاهانه ای ...

پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته: مدیریت MBA. چکیده : هدف از اجرای تحقیق حاضر، بررسی رابطه بین شاخص حاکمیت شرکتی و سرمایه ی فکری بر عملکردشرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می­باشد. بر این اساس، پس از مروری جامع بر ادبیات موضوعی مربوط به سرمایه فکری و عملکرد و حاکمیت شرکتی، داده های مورد نیاز از جامعه آماری بین سالهای 1386 الی 1390 با استفاده از صورت های مالی شرکت ...

چکيده هدف اساسي تحقيق بررسي ارتباط بين استراتژي کسب و کار و کيفيت سود در شرکت‌هاي پذيرفته شده در بازار بورس اوراق بهادار تهران مي‌باشد. نمونه آماري تحقيق، شامل 145 شرکت پذيرفته شده در بو

 چکيده هدف اساسي تحقيق بررسي ارتباط بين استراتژي کسب و کار و کيفيت سود در شرکت‌هاي پذيرفته شده در بازار بورس اوراق بهادار تهران مي‌باشد. نمونه آماري تحقيق، شامل 145 شرکت پذيرفته شده

پایان‌نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد گرایش: حسابداری چکیده در این تحقیق رابطه بین سیاست تقسیم سود سهام با بهره­وری را موردبررسی قرار داده­ایم. تحقیق موردنظر از جهت هدف، یک تحقیق کاربردی است. ازلحاظ نوع طرح تحقیق به جهت تکیه بر اطلاعات تاریخی، پس­رویدادی است و روش استنتاج آن استقرایی و از نوع همبستگی می­باشد. تحقیق حاضر شامل یک فرضیه اصلی و دو فرضیه فرعی می­باشد. جامعه ...

پایان­نامه تحصیلی جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد رشته مدیریت بازرگانی گرایش مدیریت مالی چکیده عنوان پایان‎نامه بررسی تاثیر مدیریت سرمایه در گردش بر عملکرد شرکتها در بورس اوراق بهادار تهران این تحقیق به بررسی رابطه بین مدیریت سرمایه در گردش و عملکرد شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران پرداخته است .به این منظور تعداد 59 شرکت در طی دوره زمانی 1386-1390 انتخاب گردید. در این ...

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد گرایش: حسابداری چکیده: سازمان ها در حال وارد شدن به اقتصاد مبتنی بر دانش هستند ، اقتصادی که در آن دانش و دارایی های نامشهود به عنوان مهمترین مزیت رقابتی سازمانها شناخته شده است . یکی از اجزای دارایی نامشهود سرمایه فکری می باشد که تاثیر مهمی بر عملکرد و پیاده سازی استراتزیک سازمان دارد از این رو شناسایی ، اندازه گیری و مدیریت سرمایه فکری ...

ثبت سفارش