پایان نامه شناخت جایگاه زن در شاهنامه و خمسه ی نظامی

word 128 KB 31477 134
مشخص نشده کارشناسی ارشد ادبیات فارسی
قیمت: ۱۷,۴۲۰ تومان
دانلود فایل
  • بخشی از محتوا
  • وضعیت فهرست و منابع
  • مقدمه

    زن در فرهنگ و ادبیات ایران از دیرباز تا کنون جایگان بالایی داشته است به نظر می رسد در ایران باستان نظامی مادرسالاری برجوامع بشری حاکم بوده است و برخی معتقد بودند نه نظام مادرسالاری و نه نظام پدر سالاری حاکم بوده بلکه زن و مرد همکار و مکمل هم بودند ، زیرا زن و مرد هر یک قدرت توانایی کار خاصی را داشته اند. زرتشت معتقد بود که زن و مرد با هم برابرند و از یک نژاد هستند و زن در ایران بعد از اسلام تحت تأثیر دین اسلام بود و مهمترین مسئله نکات قرانی درباره ی زن و منزلت او مد نظر بوده است.

    درباره جایگاه زن در ادبیات فارسی شاعران و نویسندگان زیادی مسائلی را مطرح کرده اند ، فردوسی و نظامی به زن نگاهی مثبت داشته اند زن در این دو اثر ازتمام فضایل انسانی بهره مند است ، زن در شاهنامه نزدیک 300 بار بکار رفته است و همه جا کاردانی و تیزهوشی او مورد ستایش قرار گرفته است و نگاه نظامی به زن روشنفکرانه است و زنان داستانهای نظامی الگویی از وفاداری ، عشق و دلدادگی محسوب می شوند.

    مقایسه این دو اثر نشان می دهد که زنان از چه جایگاه و مراتبی برخوردار بوده اند زنان همراه مردان و بیشتر موارد مشکلات آنها را برطرف می کردند ، زنان گاه در مسائل سیاسی و انتقال قدرت نقش عمده ای را ایفا می کردند.

    در بیان مسئله قلمرو و محدوده ی موضوع پایان نامه به روشنی بیان شده است و مسائل نظری از مسائل عملی متمایز شده است ، مسئله به درستی بیان و راحل های مناسب برای آن ارئه شده است بین مباحث ارتباط منطقی صورت پذیرفته و ادلّه و مسائل به خوبی بررسی شده است.

    در پیشینه تحقیق به مبانی نظری اشاره شده و به یافت های اصلی پژوهشگران اشاراتی شده است تا از تکرار دوباره کاری جلوگیری به عمل آید و سعی بر جنبه های پژوهش نشده و مسائل پاسخ نیافته است . در این پایان نامه حاصل تحقیقات گذشتگان مورد استفاده قرار گرفته و زوایای مبهم و سوالات پاسخ داده نشده روشن شده است.

    سوالات تحقیق به دو دسته اصلی و فرعی تقسیم شده و سوالات به گونه ای طراحی شده که پاسخ آنها منوط به انجام تحقیق است ، سوالاتی که مطرح شده صریح ، شفاف و گویاست و از واژه هایی که خواننده را دچار برداشت های نادرست کند پرهیز شده است و با بیان فرضیات و مسئله و تحقیق پاسخ های احتمالی داده شده است و تلاش شده است که در تمام تحقیق به گونه ای به محقق جواب سوالات برسد.

    روش تحقیق به اجمال معرفی شده است و ابزار گردآوری اطلاعات و نحوه تجزیه و تحلیل آنها بیان شده است.

    متن اصلی تحقیق شامل یافته هایی است که با جمع آوری اطلاعات و طبقه بندی و تجزیه و تحلیل صورت گرفته است و در پایان نتایج تحقیق بیان گردیده و امانت داری و صداقت در ارائه مطالب رعایت شده است.

    این پایان نامه مشتمل بر پنج فصل است که عبارتند از :

    فصل اول : کلیات تحقیق که در آن به بیان مسئله ، اهمیت تحقیق ، اهداف تحقیق ، سوالات تحقیق و فرضیات تحقیق اشاره شده است.

    فصل دوم : پیشینه ی تحقیق که در برگیرنده مبانی نظری ، ادبیات و سوابق تحقیق می شود.

    فصل سوم : روش تحقیق است که در آن نوع روش تحقیق ، ابزار جمع آوری اطلاعات و شیوه تجزیه و تحلیل مطالب بیان شده است.

    فصل چهارم : یافته های تحقیق و تجزیه و تحلیل آنهاست که بدنه ی اصلی تحقیق را در بر می گیرد و اطلاعات جمع آوری شده طبقه بندی، ارزیابی ، تجزیه و تحلیل و تفسیر گردیده است.

    فصل پنجم : نتیجه گیری و پیشنهادهاست که براساس یافته های تحقیق انجام یافته است و همینطور قبل از فهرست مطالب ، چکیده فارسی و در پایان منابع و مآخذ و بعد از آن چکیده انگلیسی آورده شده است.

     

    فصل اول

     

    کلیات تحقیق

    بیان مسئله

    «اولین فعالیت در هر پژوهشی انتخاب مسئله است و در اصل پژوهش با مسئله آغاز می شود ، هنگام بیان مسئله پژوهشگر باید پدیده های مورد پژوهش را روشن سازد »(دلاور ، 1386 :59 و 60)

    در این قسمت مسئله که بررسی جایگاه زن در شاهنامه و پنج گنج نظامی است بیان می گردد.

    زن در ادبیات فارسی در شعر شاعران از جایگاه والایی برخوردار است و خصوصاٌ فردوسی در شاهنامه و نظامی در خمسه به آن نظری ویژه دارند.

    شاهنامه با آنکه قسمت عمده آن شامل حوادث خارق العاده و جنگ و کشتار و مبالغات زیباست اما حضور زن به ماجراها آب و رنگ می بخشد و در تمام داستان ها حضور زن پررنگ است ، تهمینه مرگ سهراب ، فرنگیس مرگ سیاوش ، کتایون مرگ اسفندیار و رودابه مرگ رستم را غم انگیز جلوه می دهند.

    زن در شاهنامه نمونه جنگاوری ، فداکاری ، فرزانگی و وفاداری است و تمام زنان شاهنامه نجیب هستند و اندک زنانی مثل سودابه پتیاره و نابکارند.

    دیدگاهی که فردوسی به زن داشته در داستان های شاهنامه بسیار جالب است و بررسی جایگاه و حضور زن در شاهنامه بسیار ارزشمند است و برای علاقه مندان و دانش پژوهان نکته های بدیعی را گوشزد می کند که بسیاری از آنها عبرت انگیز می باشد.

    عشقی که در شاهنامه بکار رفته توأم با سوز و گداز است و اصولا پایان خوشی دارد.

    زنان در شاهنامه برخی شاهزاده خانم ها و بزرگ زاده ، تعدادی همسران پهلوانان و عده ای کنیز و دایه می باشند و یک زن هم گازُر است که دارا فرزند همای را بزرگ کرده است.

    نظامی استاد داستانهای بزمی در ادب فارسی محسوب می شود و زنان در داستانهای او حکمران و قدرت اداره کشور را دارند آنها در خردمندی ، پاکدامنی ، دانش ، حکمرانی و سیاست سرآمد هستند و در بیشتر مواقع از لحاظ استقامت و عشق ورزی برتر از مردان هستند.

    نظامی در داستان خسرو شیرین از مهین بانو نام می برد که زنی کاردان و خردمند است و شیرین تربیت یافته ی اوست . پاکدامنی شیرین باعث می شود که در طول داستان خسرو نمی تواند او را تصاحب کند و از خسرو برتر است و جالب این است که بعد از رسیدن خسرو به شیرین ، شیرین خسرو را به دادو دهش دعوت می کند ، در خسروشیرین زن دارای منزلتی بالا و هم شأن با مرد است.

    لیلی در داستان لیلی و مجنون سردفتر خوبان است او نمونه ای از عشق و وفاداری است . لیلی به هیچ وجه از عشق به مجنون دست بر نمی دارد هر چند که پدرش او را به اجبار به ابن سلام می دهد اما سرانجام لیلی و مجنون در عشق یکدیگر جان می دهند و این نمونه ای از عشق افلاطونی به حساب می آید و همینجور زنان در هفت پیکر و خصوصا نوشابه در اسکندرنامه زنانی قابل ستایش اند .

    و نوشابه اینگونه است :

    زنی حاکم بود نوشابه نام                                         همه ساله با عشق تو نوش جام

    قوی رأی و روشندل و نغزگوی                                  فرشته منش بلکه فرزانه خوی

    (نظامی ، 1363 : 277)

    زنان در شاهنامه و داستانهای نظامی شجاع ، دلیر ، وطن پرست ، باشرم ، باتقوا و دارای مناعت و عزت نفس ، آزاده ، ازخود گذشته ، فداکار ، وفادار ، خردمند ، روشن روان و رای زن هستند ، زنانی مثل رودابه ، منیژه ، فرنگیس ، کتایون ، شیرین ، لیلی و نوشابه همواره قابل ستایش هستند.

     

    اهمیت و ضرورت تحقیق

    شاهنامه به عنوان یکی از آثار حماسی بزرگ جهان است که زن در آن نقش مهمی را ایفا می کند داستان های عاشقانه شاهنامه اعم از بزرگ و کوتاه دربردارنده حوادث عاشقانه ی گوناگونی هستند که جایگاه رفتار و خصوصیات زنان در آنها نیازمند بحث و بررسی است تا زوایای مبهم آنها آشکار شود و ویژگی های مثبت و منفی زنان مشخص گردد.

    زنان خمسه نظامی نیز از ویژگی هایی برخوردارند از جمله وفاداری ، عدالت خواهی ، فرزانگی و ثابت قدم بودن در عشق جزء صفات متمایز آنها بوده است.

    این داستانها جزء ادبیات غنایی محسوب می شوند و داستان سرایان بزرگ دیگر به شخصیت ها ، رفتار و کردار آنها نظر داشتند ، مناسبات زنان و مردان و عشق زناشویی بین آنها بیانگر فرهنگ و آداب و رسوم آن زمان است. 

    مناسبات ، اخلاقیات ، حکمرانی ها و روابط بین عاشق و معشوق مهمترین مؤلفه هایی است که بحث و بررسی پیرامون آنها بیانگر اهمیت تحقیق است و دیدگاه فردوسی و نظامی و مقایسه ی آن دو با یکدیگر ضرورت انجام چنین تحقیقاتی را نشان می دهد که ماحصل یافته های تحقیق فرهنگ مدنیت قرن های پنجم و ششم و جلوه هایی از پدرسالاری و مادرسالاری آن زمان را نشان می دهد و همینطور از دیدگاه جامعه شناسی ساختار اجتماعی خانواده های آن زمان و مناسبات روابط عشیره ای و خلقیات و روحیات حاکم بر جامعه را تبیین می کند و نقش زن به عنوان یک رکن اصلی خانواده هم در محیط خانه و بیرون از آن نیازمند بررسی و تحقیق است که در این پایان نامه به نکات مثبتی در این خصوص دست پیدا خواهیم کرد.

    اهداف تحقیق

     هدف کلی

    شناخت جایگاه زن در شاهنامه و خمسه ی نظامی

    اهداف جزئی :

     بررسی نظریات فردوسی و نظامی درباره ی زن

     آشنایی با جایگاه زن در شاهنامه و پنج گنج

     آگاهی از ویژگی های زن در آثار فردوسی و نظامی

     شناخت جایگاه واقعی زن در جوامع سنتی قبل

     آشنایی با زنان خوب و شایسته ی شاهنامه و خمسه

     آشنایی با هویت زن ایرانی در آثار فوق

     تأثیر رفتار زنان در اخلاق و منش مردان

     ویژگی های مشتر جوامع زن سالار و مردسالار در دو قرن چهارم و پنجم

     نقش زنان در مسائل اجتماعی و سیاسی آن زمان

     نقش زنان در روابط حاکمان با یکدیگر

    سوالات پژوهش :

    در یک پایان نامه پرسش های پژوهش باید به صورت جملات سوالی به کار رود که در این قسمت در رابطه با موضوع مورد تحقیق مطرح می گردد.

     زن در شاهنامه و خمسه نظامی از چه جایگاهی برخوردار است ؟

     آیا زنان شاهنامه و خمسه مثبت بوده اند یا منفی ؟

     نقش زنان در انتقال قدرت چگونه بوده است ؟

     جامعه ی آن روز، زن سالار بوده یا مرد سالار 

  • فهرست:

    ندارد.
     

    منبع:

    دلاور ، علی ، 1386 ، روش های تحقیق در روانشناسی و علوم تربیتی ، چاپ پانزدهم ، تهران :دانشگاه پیام نور

     روح الامینی ، محمود ، 1379 ، نمودهای فرهنگی و اجتماعی در ادبیات فارسی ، چاپ سوم ، تهران : آگه

    سادئی ، علی ، 1386 ، روش تحقیق و آمار به زبان ساده ، چاپ اول ، تهران : سلاک

    ستاری ، جلال ، 1388 ، سیمای زن در فرهنگ ایران ، چاپ پنجم ، تهران : نشر مرکز

    علی احمدی ، علیرضا و وحید سعید نهایی ، 1387 ، منتخبی از توصیفی جامع از روشهای تحقیق ، چاپ دوم ، تهران : تولید دانش

    فردوسی ، ابوالقاسم ، 1378 ، شاهنامه ، چاپ اول ، تهران : ققنوس

    قاسم زاده ، محمد ، 1389 ، داستان های عاشقانه ادبیات فارسی ، چاپ اول ، تهران : هیرمند

    گرجی ، مصطفی ، 1390، آئین پژوهش در زبان و ادبیات ، چاپ اول ، تهران :کلک سیمین

    میرهاشمی ، سیدمرتضی ، 1388 ، منظومه های کهن عاشقانه از آغاز تا قرن ششم ، چاپ دوم ، تهران : نشرچشمه

    نظامی گنجوی ، الیاس ، 1376 ، اسکندرنامه ، به کوشش سعید حمیدیان ، چاپ دوم ، تهران : نشر قطره

    ........................................... ، 1376 ، خسرو و شیرین ، به کوشش سعید حمیدیان ، چاپ دوم ، تهران : نشر قطره

    ........................................... ، 1376 ، لیلی و مجنون ، به کوشش سعید حمیدیان ، چاپ دوم ، تهران : نشر قطره

    ........................................... ، 1376 ، مخزن الاسرار ، به کوشش سعید حمیدیان ، چاپ دوم ، تهران : نشر قطره

    ........................................... ، 1376 ، هفت پیکر ، به کوشش سعید حمیدیان ، چاپ دوم ، تهران : نشر قطره


تحقیق در مورد پایان نامه شناخت جایگاه زن در شاهنامه و خمسه ی نظامی , مقاله در مورد پایان نامه شناخت جایگاه زن در شاهنامه و خمسه ی نظامی , پروژه دانشجویی در مورد پایان نامه شناخت جایگاه زن در شاهنامه و خمسه ی نظامی , پروپوزال در مورد پایان نامه شناخت جایگاه زن در شاهنامه و خمسه ی نظامی , تز دکترا در مورد پایان نامه شناخت جایگاه زن در شاهنامه و خمسه ی نظامی , تحقیقات دانشجویی درباره پایان نامه شناخت جایگاه زن در شاهنامه و خمسه ی نظامی , مقالات دانشجویی درباره پایان نامه شناخت جایگاه زن در شاهنامه و خمسه ی نظامی , پروژه درباره پایان نامه شناخت جایگاه زن در شاهنامه و خمسه ی نظامی , گزارش سمینار در مورد پایان نامه شناخت جایگاه زن در شاهنامه و خمسه ی نظامی , پروژه دانشجویی در مورد پایان نامه شناخت جایگاه زن در شاهنامه و خمسه ی نظامی , تحقیق دانش آموزی در مورد پایان نامه شناخت جایگاه زن در شاهنامه و خمسه ی نظامی , مقاله دانش آموزی در مورد پایان نامه شناخت جایگاه زن در شاهنامه و خمسه ی نظامی , رساله دکترا در مورد پایان نامه شناخت جایگاه زن در شاهنامه و خمسه ی نظامی

پایان نامه تحصیلی جهت اخذ کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی چکیده : طبیعت با جلوه‌های زیبا، همیشه همه انسانها بویژه شاعران و نویسندگان را تحت تاثیر قرار داده و پیوسته ستایش و توصیف شده و بازتاب گسترده ای در آثار آنان داشته است. در این میان خورشید، به عنوان یک پدیدۀ نجومی و تصاویر مربوط به آن زمینۀ ساخت مضامین و معانی بلند ادبی شده است و بیشترین سهم را در مجسّم کردن خیالات ...

پایان نامه تحصیلی در مقطع کارشناسی ارشد رشته صنایع دستی گرایش پژوهش هنر های سنتی چکیده: برخی از آفریده­های بلند مرتبه خداوند، که در شرایط عادی توسط انسان­ها قابل مشاهده نیستند، مَلََک نام دارند. قرآن کریم بیشتر از کتاب­های آسمانی دیگر به موضوع ملائک پرداخته و از این جهت منبعی غنی برای شناخت این موجودات غیبی به حساب می­آید. در آیات مختلف قرآن کریم به ویژگی­ها، وظایف، خصوصیات، نوع ...

پایان نامه تحصیلی در مقطع کارشناسی ارشد صنایع دستی گرایش طراحی و نقاشی سنتی چکیده دوران تیموری از مهم ترین ادوار هنری ایران در حوزه کتاب‌آرایی و هنرهای مرتبط با آن از جمله تذهیب است که با ویژگی‌های مختص به خود در قالب مکاتب هرات و شیراز و سمرقند جلوه می‌نماید. شناخت تذهیب‌های این دوره در نسخ قرآنی نشان‌دهنده نوعی از تجرید است که متناسب با کلام‌الله و از سوی دیگر در تناسب با نوع ...

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد چکیده «فال» واژه­ی عربی است،به معنی­خوش بینی و تفأل به نیکی و ضد«طَیره»(شوم)است.و درفرهنگ لغت به معنی شگون، طالع، بخت، پیش بینی­خوش بینانه و به­دل نیک آوردن است.برخی فال را به عنوان «علم فال» دانسته­اند. منشاء فال از پیشگویی­است. درزمان گذشته بسیاری معتقد به نیروهای ماوراءالطبیعه بوده­اند. وآنهارا در تعیین سرنوشت و آینده خود موثر می ...

چکیده این پژوهش به بازخوانی نظرات نیما درباره ی زبان شعر جدید و نسبت آن ها با نمایش می پردازد و در ادامه آثار عملی نیما را با این ویژگی ها تحلیل و بررسی می کند. پس از بیان کلیات در فصل اول، در فصل دوم برای تبیین زمینه های وقوع شعر نو، تاریخچه ای کوتاه از آغاز شکل گیری شعر فارسی و روند ادامه ی حیات آن تا دوره ی نیما بیان می شود. سپس با شرح زندگی و آثار نیما یوشیج و روند فعالیت او ...

پایان­نامه تحصیلی جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد رشته: روان شناسی گرایش: بالینی چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه ابعاد جهت گیری مذهبی و هوش هیجانی با رضایتمندی زندگی زناشویی انجام شد. در این تحقیق 302 نفر از فرهنگیان متأهل زن و مرد با میانگین سنی 40سال و انحراف استاندارد 73/5و مدت ازدواج با میانگین 66/15 و انحراف استاندارد 29/4 که 9/58 درصد آن را زنان فرهنگی تشکیل می دادند و سطح ...

پایان نامه تحصیلی در مقطع کارشناسی ارشد ادبیات نمایشی چکیده این پژوهش به چگونگی شکل‌گیری میدان تئاتر نوین ایران از دریچه جامعه شناسانه بوردیو می­پردازد. همچنین ملاک‌های مشروعیت و مقبولیتِ این میدان جدید التأسیس را بررسی می­کند. فضای اجتماعی جامعه ایرانی تا پیش از مشروطیت و رخداد تجدد، دارای نهادهای ثابت و سنتی است. تحت استیلای گفتمان­های حاکم عرفی و شریعت مدار، تنوع جهان نگری­ها ...

پايان نامه براي دريافت درجه ي کارشناسي ارشد (M.A)  گرايش: تحقيقات آموزشي پاييز 1392 چکيده ماهواره از دهه هفتاد تا امروز در ايران ، همچنان در حال نفوذ و رسوخ در اجتماع و خانواده بوده

مقدّمه زبان محمل تداوم فرهنگی و مهم‌ترین ابزار برقراری ارتباط میان ما و گذشتگان و نیز آیندگان است امّا زبان زنده از گذر ایّام تأثیر می‌پذیرد و به مرور زمان تغییراتی می‌کند و گاه برخی از واژگان و اصطلاحات قدیمی آن چنان متروک می‌افتند که درک معنای سخن پیشینیان را برای اهل امروزی زبان دشوار یا حتّی ناممکن می‌کند، در چنین مواقعی است که پژوهشگر ادبیات به عنوان پاسدار گنجینه‌های کهن ...

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد M.A گرایش:ادبیات و زبان فارسی چکیده فرهنگ وادبیات عامه میراث ماندگارگذشتگان ماست که امروز نسل جوان ونوجوان کشور بایستی در ابعاد گوناگون آن را شناسایی وحفظ کنند. فرهنگ وادبیات عامه ایران به دلیل نقش آفرینی ادب دوستان وفارسی زبانان شیرین ودلپسند است اینجانب به پیشنهاد استاد فرزانه ام جناب دکترهوشمنداسفندیارپور براین شدم تا آثار فرهنگی ...

ثبت سفارش